فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله به تعیین پاسخ لرزه‏ای سطح زمین در برابر امواج مهاجم قائم P/SV و SH در حضور یک تونل زیرزمینی پوشش‏دار دایره‏ای پرداخته شده است. در این راستا از روش اجزای محدود سه‏بعدی در قالب نرم‏افزار عددی آباکوس برای مدل‌سازی بهره گرفته شده ‏است. ضمن ارائه‌ی مختصر مبانی نظری حاکم بر روش اجزای محدود و حل یک مثال صحّت‏سنجی، با در نظر گرفتن برخی پارامترهای کلیدی از قبیل عمق تونل و نسبت امپدانس پوشش نگهدارنده با محیط پیرامون، پاسخ سطح زمین حساسیّت‌سنجی شده است. در ادامه، یک مطالعه‌ی مقایسه‏ای بین نتایج سه‏بعدی حاصل و پاسخ‏های دوبعدی اجزای مرزی نیم‏فضا انجام شده است. نتایج نشان داد در نسبت‌ عمق 5 و 8 به ترتیب برای امواج P/SV و SH اثر حضور تونل از بین رفته و پاسخ به سمت حرکت میدان آزاد سطح زمین همگرا شده است. همچنین، در حالت هجوم امواج درون‌صفحه‌ی P/SV افزایش هر واحد نسبت امپدانس حداقل به میزان 5% در کاهش پاسخ افقی سطح بالای تونل مؤثر بوده، امّا در هجوم امواج برون صفحه SH، نتایج معکوس به چشم می‌خورد. دست‌آوردهای حاصل می‏تواند در تکمیل و تدقیق آیین‏نامه‏های لرزه‏ای موجود پیرامون موضوع ریز‌پهنه‏بندی ساختگاه در حضور بازشدگی زیر‏سطحی مثمر ثمر باشد.