عناصر پست دراماتیک در نمایشنامه های چرمشیر: کاربرد رویکرد له مان درهمه چیز میگذرد تو نمی گذری وشاهزاده اندوه
نویسندگان
1 کارشناس ارشد ادبیات نمایشی، گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استاد گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه هنرهای نمایشی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfadram.2025.376131.615882چکیده
پژوهش حاضر یک مطالعه کاربردی-توصیفی و تحلیلی است که با اتکا به چارچوب نظری تئاتر پستدراماتیک هانس تیس لهمان، به بررسی و تحلیل جلوههای این رویکرد در دو نمایشنامه همهچیز میگذرد، تو نمیگذری و شاهزاده اندوه نوشته محمد چرمشیر میپردازد. هدف اصلی این پژوهش، ارائه یک رویکرد نوین برای خوانش و تحلیل نمایشنامههای نوگرا در ایران است. تئاتر پستدراماتیک، برخلاف بسیاری از نظریات متمرکز بر اجرا، امکان تحلیل متن را نیز فراهم میکند. لهمان در کتاب خود، با معرفی ویژگیهای سبکشناختی این تئاتر، اجراهایی را در این حوزه بررسی میکند که وجه اشتراک اصلی آنها ضعیفشدن ارتباط میان تئاتر و درام است. این تحقیق، شیوههای بیانی تئاتر پستدراماتیک را که در نمایشنامههای مذکور به کار رفتهاند، شناسایی و تحلیل میکند. نتایج نشان میدهند که در شاهزاده اندوه از شیوه «مونولوژی» استفاده شده است که در آن، روایت شخصمحور به صورت بازتابی از کنشهای نمایشی در ذهن راوی ارائه میشود. همچنین، در نمایشنامه همهچیز میگذرد، تو نمیگذری، شیوه غالب بیان، «کول-فان» است که با کنار هم قرار دادن ارجاعات، اشارات و شوخیهای کوتاه و سریع به سینما و موسیقی پاپ، ویژگیهای این نوع تئاتر را نمایان میسازد.
