فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

میدان توپخانه ازجمله میدان‌های شهر تهران است که با کنشی نمادین توسط حکام قاجار هم‌زمان با توسعه کالبد شهر، شکل می‌گیرد. در این مسیر، میدان توپخانه به‌واسطه استقرار توپ‌هایی که نمادی از قدرت و اقتدار زمانه به شمار می‌روند به لحاظ کالبدی، میدانی سیاسی-نظامی تلقی می‌شود؛ این فضای وسیع به‌سرعت تبدیل به مکانی برای دیدن و دیده‌شدن می‌شود و کاربرد و کارکرد مکانِ میدان تغییر می‌کند و کاربردهایی همسان با صحنه نمایش پیدا می‌کند و در این مکان، مردم در نقش بازیگران و تماشاگران زندگی روزمره خود را دیگرگون به نمایش می‌گذارند. این روند مکانِ میدان را به مکانی برای نمایشگری اقتدار حکومت تبدیل می‌کند و معنایی فراتر از میدان پیدا می‌کند. در نظر هانا آرنت، میدان‌، مکانِ مناسبی برای تعامل کنش‌های سیاسی-نمایشی انسان است. این عرصه در بسیاری از جوامع شرایط را برای آشکار شدن کنش‌های نمایشگری مهیا می‌سازد؛ به تعبیری هرگاه آرنت در حال سخن گفتن از سیاست است؛ او در حال بازسازی واقعیت‌ها و ویژگی‌های تئاتری انسان است. ازاین‌رو، در این پژوهش تلاش بر آن است که به روش توصیفی-تحلیلی به کنش‌های نمایشگری موجود در میدان توپخانه پرداخته شود و این نتیجه به دست آید که فعالیت‌های نمایشگری در میدان منجر به تبدیل آن به مکان ِ اجرا و در نهایت تغییر کاربری میدان می‌شود.