گسست فرهنگی و موسیقی در میان نسل دوم مهاجرین افغانستانی در ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اتنوموزیکولوژی،گروه موسیقی، دانشکده معماری و هنر،دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 استادیار اتنوموزیکولوژی، گروه موسیقی، دانشکده معماری و هنر،دانشگاه گیلان ، رشت، ایران.
doi
10.22059/jfadram.2025.384853.615962چکیده
پرسش اصلی این پژوهش به تأثیر ژانرهای مختلف موسیقی در برساخت هویت مهاجران افغانستانی مقیم ایران میپردازد. این پژوهش با رویکرد کیفی، به بررسی نقش موسیقی در هویتیابی نسل دوم مهاجران افغانستانی ساکن ایران میپردازد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری دادهها از طریق منابع کتابخانهای، کار میدانی و مصاحبههای عمقی است. گردآوری دادههای میدانی به شیوه نمونهگیری گلولهبرفی و از طریق برقراری ارتباط با هنرمندان و موسیقیدانان افغان فعال در ایران انجام شده؛ مشاهده مشارکتی در محیط دیاسپورایی و مصاحبه با اعضای گروههای موسیقی همچون گروه رپ «قلم» و گروه راک «اریکین» شکل گرفته است. جامعه مورد مطالعه، نسل دوم و سوم مهاجران افغانستانی متولد یا بزرگشده ایران هستند که اغلب تجربه مستقیم مهاجرت نداشته اما با مسائل هویتی و فرهنگی پیچیده مواجهاند. یافتهها نشان میدهد نسل نخست مهاجران با تأکید بر موسیقی فولکلور سعی در حفظ هویت سنتی خود دارند، درحالیکه نسل دوم با تکیه بر ژانرهای جهانی نظیر پاپ، راک و رپ هویت ترکیبی و متمایز خود را شکل میدهند. برای نسل دوم، موسیقی تبدیل به ابزاری جهت بیان مقاومت، خودابرازگری و جستجوی جایگاه اجتماعی شده است. همچنین، میل به مهاجرت به کشورهای ثالث و عدم تعلق کامل به جامعه میزبان بهوضوح در نگرش و آثار موسیقایی آنها دیده میشود.