فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مطالعات مربوط به پیوند شعر و موسیقی، به موضوع برش شعر در موسیقی آوازی ایران چندان توجه نشده است. مقالة حاضر، درپی معرفی شیوه و الگوی برش شعر در ردیف آوازی عبدالله دوامی است. روش گردآوری داده‌های این مقاله کتابخانه‌ای و روش پژوهش نیز توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر دیدگاه امید طبیب‌زاده دربارة وزن شعر عامیانه است. می‌توان گفت عبدالله دوامی در برش اشعار، بیش از همه تابع شیوة خوانش عامیانة آنهاست. خوانش عامیانة شعرهای عروضی یا کلاسیک فارسی، موجب می‌شود تا وزن شعر عامیانه بر این اشعار تحمیل، و تعیین جایگاه‌های برش شعر نیز همسو با این وزن انجام شود. این شیوة برش، بیش از آنکه در گرو معنای شعر باشد، تابع وزن تکیه‌ای-هجاییِ شعر به‌منزلة یک ویژگیِ صوری است. این الگو به‌سادگی می‌تواند تمامی برش‌های نامعمولی را توجیه کند که بی‌توجه به معنای شعر، گاه یک واژه یا عبارت را به یک یا چند بخش کاملاً بی‌معنا تقسیم می‌کنند. نقش این الگو را در برخی توازی‌ها و تکرارهای خاص ملودیک در ردیف آوازی دوامی نیز می‌توان دید؛ چنان‌که توازی‌های ملودیک در ردیف دوامی، میان پاره‌هایی شکل می‌گیرند که حاصل برش بر مبنای خوانش عامیانة شعرند. به نظر می‌رسد این الگو می‌تواند رویکردی جدید در برابر رویکردهای معنامحورِ کنونی در حوزة پیوند شعر و موسیقی محسوب شود.