تحلیل پدیدارشناختی بازنمایی بدنهای نابهنجار در نمایشنامههای خانه، زمستان 66، ماه عسل و دل سگ
نویسندگان
1 دانشجویدکتری،گروهپژوهشهنر،دانشکدهپژوهشهایعالیهنروکارآفرینی،دانشگاههنراصفهان،اصفهان،ایران.
2 استادیار، گروه پژوهش هنر، دانشکده پژوهشهایعالیهنروکارآفرینی،دانشگاههنراصفهان،اصفهان،ایران.
doi
10.22059/jfadram.2024.381227.615926چکیده
ادبیات نمایشی ایران سرشار از شخصیتها و روایتهای گونهگونی است که موشکافی آنها میتواند فهم ما را از تاریخ اندیشه معاصر ایران افزون کند. پدیدارشناسی بیماری که به بدن زیسته و بیولوژیک فرد در هنگام بیماری یا اختلال میپردازد، فرصتی است برای واکاوی تجربهی زیستهی افراد دارای بدنهای نابهنجار بهعنوان یک اقلیت اجتماعی. الیور ساکس این نابهنجاریها را به سه دستهی بدنهای کاستهشده، زیادیشده و دگردیسیشده بخش میکند. در پژوهش پیشرو به مسالهی بازنمایی بدن بیمار در آثار برگزیدهای از ادبیات نمایشی ایران پرداختهشده و تجربهی جسمانی شخصیتها با اختلالهای بدنآگاهی در مطالعات عصبشناختی مقایسه شدهاست. نگارندگان پس از بررسی متون نمایشی معاصر ایرانی، چهار نمایشنامهی خانه، زمستان 66، ماه عسل و دل سگ را برای بررسی حضور این سه دسته بدن برگزیدند. هدف این پژوهش کیفی که با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهرهگیری از منابع اسنادی به انجام رسیده است، بازبینی شیوههای نمایش بدن نابهنجار در هنرهای نمایشی معاصر ایران و بررسی راهکارهای زدودن نگرش منفی نسبت به این بدنها در آفرینش هنری است. گامهای پدیدارشناسی بیماری و علایم تجربهی اختلال در بدنمندی را در توصیفات شخصیتهای نمایشنامههای مورد بحث میشود باز یافت. آشتی با بازنمایی بدنهای بیمار و نابهنجار برپایهی شناخت درست از اختلالهای بدنآگاهی، میتواند یاریرسان هنرمندان برای خلق فرمهای بدیع در نگارش نمایشنامه باشد.
