دورنمایی از تغییرات فراوانی روزهای یخبندان در ایران با مدل‌های گردش عمومی جو

نویسندگان

1 استادیار اقلیم‌شناسی، دانشکدة جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانش آموختة دکتری اقلیم‌شناسی، دانشکدة جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

3 استاد اقلیم‌شناسی، دانشکدة جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

4 استاد اقلیم‌شناسی، دانشکدة جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/jphgr.2018.231731.1007041
چکیده

شرایط زمستان در معرض تغییرات سریع آب و هواست. این تغییرات می‏تواند در شاخص‏های دمایی و بارش نمود پیدا کند.دراین میان، یخبندان، به‌دلیلتأثیرپذیریمستقیمونمودسریعتأثیراتگرمایش جهانی،بیشترموردتوجهاست. در این پژوهش با استفاده از داده‏های 44 ایستگاه همدید ایران طی بازة زمانی 1981-2010 و برون‏داد دو مدل ریزگردانی‌شدة گردش عمومی جو HADCM3 و GFCM21 برای بازه‏های زمانی 2046-2065 و 2080-2099 تحت سه سناریوی انتشار A2، B1، و A1B اثرات گرمایش جهانی بر تغییرات فراوانی روزهای یخبندان در ایران بررسی شد. نتایج بیانگر این بود که در اقلیم میانی (2046ـ2065) بر اساس مدل GFCM21 و سناریوهای B1، A1B، و A2 میانگین رخداد سالانة یخبندان در ایران به‌ترتیب 37، 46، و 41 روز خواهد بود. بر اساس مدل HADCM3 و سناریوهای یادشده، میانگین رخداد سالانة یخبندان به‌ترتیب 41، 42، و 46 روز است. در دورة 2081-2099، بر مبنای مدل GFCM21، میانگین شاخص یادشده 31، 29، و 43 روز خواهد‏ بود و بر مبنای مدل HADCM3، 33، 28، و 38 روز است. به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که در همة ایستگاه‏های مورد مطالعه تعداد روزهای یخبندان در دهه‏های آتی رو به کاهش است.