تخمین تابع تقاضای گاز طبیعی بخش صنعت ایران با استفاده از مدل سری زمانی ساختاری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه اصفهان
2 استاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان
3 استادیار دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
بخش صنعت بهعنوان یکی از مولدترین بخشهای اقتصادی از عمدهترین متقاضیان انرژی و مخصوصاً گازطبیعی است، از اینرو در این مطالعه تابع تقاضای گازطبیعی در بخش صنعت ایران با استفاده از مدل سری زمانی ساختاری برآورد میشود. مدل سری زمانی ساختاری دارای جزء غیرقابل مشاهدهی روند است که پس از تبدیل این مدل بهصورت فضاحالت و با بهکارگیری الگوریتم فیلتر کالمن از طریق روش حداکثر راستنمایی برای دورهی زمانی 1390-1360 برآورد شده است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که اولاً ماهیت روند ازنوع روند هموار است و ثانیاً بهصورت غیرخطی حرکت میکند. همچنین با توجه به تابع تقاضای برآورد شده، کشش قیمتی تقاضای گازطبیعی در بخش صنعت در کوتاهمدت و بلندمدت بهترتیب برابر با 16/0- و 33/0- است که نشان میدهد قیمت گاز در کوتاهمدت و بلندمدت کمکشش و حتی افق زمانی که یکی از عوامل مؤثر بر مقدار کشش است در مورد این کالا تأثیرگذار نبوده است. لذا، پیشنهاد میشود سیاستهای غیرقیمتی نظیر هدایتبخش تولید از طریق معافیت استهلاک مالیاتی وتأمین منابع از طریق نظام بانکی برای صنایع مورد توجه قرار گیرد. کشش تولیدی گازطبیعی در کوتاهمدت 08/2 و در بلندمدت 99/0 میباشد که نشان میدهد در کوتاهمدتدربخش صنعت همگام باافزایش تولید،با شدتبیشتریمصرفگاز طبیعیمشاهدهمیشود. کشش متقاطع قیمتی برای برق نیز در کوتاهمدت و بلندمدت بهترتیب 76/0 و 64/1 استدر نتیجه در بلندمدت امکان تغییر شیوهی تولید و یا جایگزینی دستگاهها زیاد است. نتایج حاصل از در نظرگرفتن اثر اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها نیز نشان میدهد که برخلاف انتظار اجرای این قانون اثری روی تقاضای گاز طبیعی در بخش صنعت ندارد.