مروری بر روش های آزمایشگاهی تشخیص مقاومت های آنتی بیوتیکی با تاکید بر شناسایی سویه های مولد آنزیم بتالاکتاماز
نویسندگان
1 گروه آموزشی پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان
2 گروه پاتوبیولوژی دانشکده دامپزشکی دانشگاه سمنان
3 دانشجو، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
doi
10.22075/jvlr.2025.36795.1150چکیده
در سالهای اخیر، افزایش مصرف آنتیبیوتیکها در حوزههای مختلفی نظیر پزشکی، دامپزشکی و کشاورزی، به شکلگیری و گسترش انواع مختلفی از مقاومتهای آنتیبیوتیکی در سطح جهانی منجر شده است. ظهور این مقاومتها نهتنها میزان مرگومیر بیماران را افزایش داده، بلکه خسارات اقتصادی قابلتوجهی، بهویژه در کشورهای در حال توسعه، وارد کرده است. یکی از نگرانیهای عمده در حوزه سلامت عمومی، گسترش باکتریهای تولیدکننده آنزیمهای بتالاکتاماز است. شناسایی سریع و دقیق این باکتریهای مقاوم در کنترل مؤثر بیماریهای عفونی، درمان بهموقع و جلوگیری از شیوع بیشتر آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. در حال حاضر، روشهای متعددی برای شناسایی مقاومتهای آنتیبیوتیکی، از جمله مقاومت ناشی از تولید انواع آنزیمهای بتالاکتاماز، به کار گرفته میشود. با این حال، تاکنون هیچ روش آزمایشگاهی واحدی که از حساسیت و ویژگی تشخیصی صددرصدی برخوردار بوده و تمامی ویژگیهای ایدهآل یک آزمون تشخیصی مطلوب را دارا باشد، معرفی نشده است. بر این اساس، هدف از مطالعه حاضر، بررسی و مرور جامع انواع روشهای تشخیص مقاومت آنتیبیوتیکی، شامل روشهای مبتنی بر کشت (نظیر انتشار دیسک، رقتسازی و آزمون اپسیلومتر یاE-test )، روشهای مولکولی و رویکردهای نوظهور است. همچنین، در این مطالعه به ارزیابی مزایا و محدودیتهای هر یک از این روشها پرداخته شده و چالشهای موجود در تستهای تعیین حساسیت آنتیبیوتیکی به همراه چشماندازهای آینده آنها مورد بررسی قرار گرفته است.