تأثیر فعالیت ورزشی بر سطوح آمیلوئید بتای کبدی و سطوح سرمی LRP1 در مدلهای حیوانی آلزایمر: نقش فعالیت شناختی حرکتی
نویسندگان
1 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
2 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22089/spj.2025.18408.2393چکیده
هدف: تجمع آمیلوئید بتا (Aβ) و اختلال در پاکسازی آن از مغز از ویژگیهای بارز بیماری آلزایمر است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر تمرینات فعالیت شناختی حرکتی بر سطوح Aβ کبدی و سطوح سرمی LRP1 در مدلهای حیوانی آلزایمر انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، 40 موش صحرایی نر ویستار بهصورت تصادفی به چهار گروه شامل کنترل-سالم (Control)، کنترل-آلزایمر (ALZ)، تمرین پیچیده-سالم (Wheel-C)، تمرین پیچیده-آلزایمر (Wheel-ALZ) تقسیم شدند و مدل آلزایمر از طریق تزریق استرپتوزوتوسین به بطن مغز القا شد. گروههای تمرینی به چرخهای دوار الگوی پیچیده حرکتی دسترسی داشتند. پس از پایان دوره، سطوح آمیلوئید بتا کبدی و sLRP سرمی با روش الایزا سنجش شد.یافته ها: نتایج نشان داد تزریق STZ بهطور مؤثر باعث القای علائم شبه آلزایمر شد. سطوح آمیلوئید بتا در گروه تمرین پیچیده بهطور معناداری کمتر و سطوح sLRP بیشتر از سایر گروهها بود (0.001=P). همچنین تمرین پیچیده در گروه آلزایمری باعث کاهش آمیلوئید بتا نسبت به گروه بدون تمرین شد (0.001=P). تفاوت معنیدار وزن بین گروهها نیز مشاهده شد (0.001=P). نتایج این مطالعه نشان داد که تمرین پیچیده با تحریک همزمان فرآیندهای شناختی و حرکتی، موجب کاهش معنیدار سطوح آمیلوئید β در مغز و کبد و افزایش سطح سرمی sLRP در مدلهای حیوانی آلزایمر شد.نتیجه گیری: این تغییرات احتمالاً از طریق فعالسازی مسیرهای نوروتروفیک، بهبود عملکرد میتوکندری، و تقویت مکانیسمهای پاکسازی محیطی و مرکزی Aβ بهویژه از طریق LRP1 حاصل شدهاند. این یافتهها نقش کلیدی تعامل کبد و مغز در پاتوژنز آلزایمر را برجسته کرده و بر پتانسیل درمانی ورزش پیچیده در تعدیل روند بیماری تأکید میکنند.