ارزیابی هیستوپاتولوژیکی اثر تجویز طولانی مدت نانوامولسیون کافئین برکلیه، کبد و قلب در موش صحرایی

نویسندگان

1 گروه علوم پایه،دانشکده دامپزشکی ،دانشگاه زابل ،زابل، ایران

2 گروه علوم پایه،دانشکده دامپزشکی ،دانشگاه زابل ،زابل، ایران

3 گروه علوم پایه،دانشکده دامپزشکی ،دانشگاه زابل ،زابل، ایران

4 گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی،دانشگاه زابل ،زابل، ایران

doi
10.22075/jvlr.2025.37523.1164
چکیده

با گسترش کاربردهای نانوذرات، ارزیابی ایمنی زیستی آنها به‌ویژه در بافت‌های حیاتی ضروری است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات هیستوپاتولوژیک مصرف مزمن نانوامولسیون کافئین در دوزهای مختلف بر بافت‌های کبد، کلیه، قلب، مغز و بیضه موش‌های صحرایی نر انجام شد. در این پژوهش تجربی، ۴۰ سر موش صحرایی نر بالغ به‌طور تصادفی در چهار گروه (یک گروه کنترل و سه گروه تجربی) تقسیم شدند. گروه‌های تجربی به‌مدت دو ماه، نانوامولسیون کافئین را با دوزهای ۵، ۱۵ و ۳۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن دریافت نمودند. در پایان دوره تیمار، حیوانات تحت بیهوشی ترکیبی (کتامین و زیلازین) همراه با پیش‌گیری از درد (ترامادول) قرار گرفته و نمونه‌برداری انجام شد. نمونه‌های بافتی جهت بررسی‌های هیستوپاتولوژیک و نمونه‌های خون جهت ارزیابی شاخص‌های بیوشیمیایی سرم جمع‌آوری گردیدند. بررسی‌های هیستوپاتولوژیک نشان داد که صرفاً در گروه دریافت‌کننده بالاترین دوز کافئین (۳۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم)، تغییرات خفیف عروقی (از جمله پرعروقی) در بافت کلیه مشاهده شد، بدون آنکه شواهدی از نکروز یا التهاب وجود داشته باشد. تمامی بافت‌های دیگر شامل کبد، قلب، مغز و بیضه‌ها، ساختار هیستولوژیک طبیعی خود را حفظ کرده و هیچ تغییر پاتولوژیک در آن‌ها مشاهده نشد. یافته‌های این مطالعه حاکی از ایمنی نسبی نانوامولسیون کافئین در دوزهای پایین تا متوسط بر بافت‌های مورد بررسی می‌باشد. با این حال، مشاهده تغییرات عروقی در کلیه در دوز بالا، لزوم انجام مطالعات بیشتر به‌ویژه در زمینه ارزیابی ایمنی کاربردهای بلندمدت دوزهای بالا را مورد تأکید قرار می‌دهد.