بررسی شیوع سرمی رینوتراکئیت عفونی گاوها (IBR) در گاوهای شیری خرم آباد با روش الیزای غیرمستقیم

نویسندگان

1 گروه علوم بالینی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 لرستان، خرم آباد، دانشگاه لرستان، دانشکده دامپزشکی

3 – دانشکده دامپزشکی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22075/jvlr.2026.39647.1193
چکیده

رینوتراکئیت عفونی گاوی (IBR) که توسط ویروس هرپس گاوی نوع 1 (BHV-1) ایجاد می‌شود، یک بیماری بسیار مسری است که گاوها را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد و پیامدهای اقتصادی قابل‌توجهی به دلیل کاهش بهره‌وری و محدودیت‌های تجاری دارد. با وجود تأثیرات گسترده این بیماری، تاکنون هیچ مطالعه سرواپیدمیولوژیکی در خرم‌آباد، ایران انجام نشده است.این مطالعه با هدف تعیین شیوع سرمی BHV-1 و ارزیابی عوامل خطر بالقوه مرتبط با عفونت IBR در گاوهای شیری در شهر خرم‌آباد انجام شد. یک مطالعه توصیفی-تحلیلی بین دی 1402 تا فروردین 1403انجام شد که شامل 100 رأس گاو شیری غیروکسینه‌شده 3 تا 5 ساله از هشت مزرعه در مناطق شمالی و جنوبی خرم‌آباد بود. نمونه‌های خون با استفاده از کیت ELISA غیرمستقیم برای شناسایی آنتی‌بادی‌های ضد BHV-1 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تحلیل آماری با استفاده از آزمون مجذور کای و رگرسیون لجستیک انجام شد. شیوع کلی سرمی IBR برابر با 59٪ بود. شیوع به‌طور معنی‌داری در منطقه جنوبی (88٪) بالاتر از منطقه شمالی (30٪) بود (0.05>P). تعداد مثبت بودن با افزایش سن افزایش یافت، به‌طوری که گاوهای 4 و 5 ساله به ترتیب نرخ عفونت بالاتری (۵/۷۶٪ و 75٪) نسبت به گاوهای 3 ساله (۵/۲۶٪) نشان دادند (P<0.05). شیوع بالای BHV-1 در خرم‌آباد نیاز فوری به اقدامات پیشگیرانه، به‌ویژه واکسیناسیون و بهبود مدیریت گله را نشان می‌دهد. تفاوت‌های منطقه‌ای در شیوع و ارتباط قوی با سن، اهمیت راهبردهای کنترل هدفمند را برجسته می‌کند. این مطالعه داده‌های پایه‌ای برای طراحی برنامه‌های پایش و کنترل مؤثر IBR در خرم‌آباد و مناطق مشابه فراهم می‌سازد.