تجزیه و تحلیل رفتار بین نسلی هزینه ی مصرفی خانوارهای شهری با استفاده از داده های شبه تابلویی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه الزهرا
2 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه الزهرا
doi
چکیده
در این مقاله رفتار هزینه مصرفی خانوارها بهعنوان یکی از عوامل تعیینکننده رفاه در چارچوب مدل ادوار زندگی بررسی میشود. بدینمنظور با استفاده از مدل دیتون (1997) هزینهی مصرفی به سه اثر سن، نسل، و سال تجزیه میشود. تمرکز اصلی این مدل تبیین رفتار بیننسلی است. بررسی رفتار بلندمدت هزینه مصرفی خانوارها از طریق مقایسه رفتار نسلهای مختلف اطلاعات مفیدی در ارتباط با شرایط و کیفیت زندگی افراد و خانوارها در طول زمان ارائه میکند. بدینمنظور با ترکیب دادههای مقطعی بودجه خانوار سالهای 1363 تا 1391 و با ساخت دادههای شبهتابلویی، رفتار متولدین 1305 تا 1359 به مدت 29 سال دنبال میشود. در این مقاله همچنین نرخ بیکاری بهعنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر هزینه مصرفی افراد مورد بررسی قرار میگیرد. نرخ بالای بیکاری و چشمانداز نگرانکنندهای که از وضعیت بازار کار در بین جوانان و نسلهای جدید وجود دارد اهمیت این بررسی را برجستهتر میکند. نتایج حاکی از آن است که هزینه مصرفی نسلهای جدید در مقایسه با نسلهای قبلی در سنین مشابه افزایش یافته است، اما روند این افزایش، کاهشی است. نتایج مربوط به اثر سن نشان میدهد که اثر سن برای هزینه مصرفی تا سن 50 سالگی در حال افزایش است و بعد از آن تا سن 60 سالگی تقریباً ثابت و سپس با شیب خیلی ملایمی در حال کاهش است. همچنین اثر سال نشان میدهد که هزینههای دوران زندگی با تغییرات اقتصادی ایران در سالهای مختلف هماهنگی دارد. نتیجه تفکیک نرخ بیکاری به اثر سن نشان میدهد که نرخ بیکاری از سن 25 تا 37 سالگی در حال کاهش است و بعد از آن تقریباً ثابت است. نتایج اثر نسل نیز حاکی از آن است که در سنین مشابه، تفاوت قابلتوجهی در نرخ بیکاری متولدین 1305 تا 1349 وجود ندارد اما اثر نسل از متولدین 1350 به بعد رو به افزایش است.