راهبردهای تبلیغی دولت‌های سیدتبار شمال ایران برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی از سدۀ هشتم تا دهم هجری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

چکیده در میانۀ سدۀ هشتم هجری، شمال ایران شاهد پیدایش سه حکومت علوی­ تبار بود. سادات عمادی، مرعشی و کیایی به ترتیب در هزارجریب، مازندران خاوری و گیلان شرقی دولت‌های شیعی تشکیل دادند. پیدایش این حکومت ­ها با وجود آن بود که دودمان‌های بومی ـ محلی نیرومندی نظیر: چلاویان، ناصروندان، ولاشیان، روزافزونیه و پادوسبانان همواره حیات آن­ها را به چالش می ­کشیدند. هرچند تکیه بر تشیع یکی از دلایل ماندگاری این دودمان‌ها بود، ولی چنین می ­نماید رشته­ ای از تبلیغات فرهنگی پردامنه به­ منظور مهندسی افکار عمومی، از سوی دولت‌های هاشمی­ تبار بستر کسب مشروعیت برای این حکومت­ ها فراهم می ­ساخت. تکیه بر نسب هاشمی، تبلیغات، استفاده از باور مردم، تکیه بر نیروهای سرسپرده، استفاده از مفهوم شهادت، تقدیس فرمانروایان، مظلوم ­نمایی و تخریب چهرۀ مخالفان از شاخص ­ترین راهبردهایی بود که حکومت ­های سیدتبار شمال کشور طی سده ­های هشتم تا دهم هجری به ­منظور شکل ­دهی افکار عمومی از آن­ها بهره بردند و توانستند ضمن تأسیس حکومت به ماندگاری آن یاری رسانند.