تعیین ارزش غذایی بذرکینوا (Chenopodium quinoa) به روش‌های آزمایشگاهی (آزمون تولید گاز و روش آزمایشگاهی تیلی و تری) و روش کیسه‌های نایلونی

نویسندگان

1 گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده مهندسی کشاورزی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

4 گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

5 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22075/jvlr.2025.37462.1163
چکیده

گیاه کینوا به دلیل مقاومت به خشکی و شوری و دارا بودن ترکیبات مغذی و پروتئین با کیفیت بالا، به‌عنوان گزینه‌ای مناسب در تغذیه دام، به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک مطرح است. این پژوهش با هدف بررسی ترکیب شیمیایی، قابلیت هضم و ارزش تغذیه‌ای بذر کینوا انجام شد. نمونه‌برداری از ۲۰ پایه گیاه از مرتع صورت گرفت و پس از شناسایی، آزمایش‌های تجزیه تقریبی، اندازه‌گیری مواد معدنی، الیاف، آزمون‌های هضم آزمایشگاهی (تیلی و تری، تولید گاز) و تجزیه‌پذیری با کیسه‌های نایلونی انجام شد. نتایج نشان داد که میزان ماده خشک 87/92، پروتئین خام 66/16، الیاف خام 2/4، چربی خام 9/4، الیاف نامحلول در شوینده خنثی 0/5، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی 2/1، خاکستر خام 6/4، کلسیم 2775/0، فسفر 025/0، منیزیم 149/0 و پتاسیم 1385/1 درصد در ماده خشک بودند. همچنین میزان انرژی خام 06/4419 کالری بر گرم گزارش شد. نتایج تجزیه‌پذیری ماده خشک بذر کینوا به ترتیب در زمان 24، 48، 72 و 96 ساعت به ترتیب 1/60، 5/65، 9/68 و 6/72 و تجزیه پذیری پروتئین خام در زمان‌های بیان شده به ترتیب 5/45، 96/76، 3/91 و 73/93 بوده است. این نتایج نشان داد که بذر کینوا با دارا بودن مقادیر بالاتر پروتئین خام، الیاف، چربی، خاکستر و انرژی خام نسبت به گندم، پتانسیل مناسبی برای استفاده در تغذیه نشخوارکنندگان دارد.