بررسی مفاهیم استعاره و قرارداد صحنهای در اجرای تئاترهای ابسورد؛ با مطالعهی موردی اجراهای آخرین نوار کراپ و دستِ آخر
نویسندگان
1 استادیار گروه هنرهای نمایشی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسیارشد کارگردانی تئاتر، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfadram.2024.365862.615795چکیده
تا به امروز نوشتههای گوناگونی پیرامون جریان تئاتر ابسورد و تحلیل نمایشنامههای بکت منتشر شده است؛ اما تاکنون به غیر از مواردی محدود، به بررسی و تحلیل مؤلفههای اجراهای تئاتری آثار بکت پرداخته نشده است. به همین علت نگارندگان در این پژوهش بر آن شدهاند تا با رویکردی نشانهشناسانه بر اساس آراء اندیشمندانی چون اِلی روزیک و کر اِلام، به تحلیل اجراهای آخرین نوارِ کراپ به نویسندگی بکت و کارگردانی اتوم ایگویان و دستِ آخر به نویسندگی و کارگردانی ساموئل بکت بپردازد. به باور نگارندگان استعارهی صحنهای و قراردادصحنهای، دو مؤلفهی مهم و حیاتی که در تحلیل نشانهشناسانهی اجرا و توسط نویسندگانی مثل الی روزیک مطرح شدهاند، در بررسی و تحلیل اجرای تئاتری، و به ویژه اجراهای ابسورد بسیار کارآمد هستند. با تجزیه و تحلیل انواع این استعارهها و قراردادهای صحنهای، میتوان چگونگی کارکرد اجزای اجرا در فرآیند تولید و خلق معنا را مورد بررسی قرار داد. در این پژوهش با روشی تحلیلی ابتدا مقدماتی از نشانهشناسی تئاتر ارائه شده است و در ادامه، انواع استعاره و قرارداد صحنهای و همچنین سایر مؤلفههای تحلیل یک اجرای تئاتری، در دو اجرای آخرین نوار کراپ و دستِ آخر، مورد بررسی قرار گرفتهاند تا از این رهگذر فهمِ چگونگیِ خوانش و فرآیند تولید معنا به دست کارگردانان و عوامل اجراییِ این اجراها میسر گردد.
