مروری بر اهمیت تحلیل متغیرهای خون شناسی و بافت خون‌ساز در  مطالعات سم شناسی آبزیان

نویسندگان

1 گروه بهداشت مواد غذایی و آبزیان، دانشکده دامپزشکی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 گروه علوم درمانگاهی دانشکده دامپزشکی دانشگاه سمنان دانشکده دامپزشکی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22075/jvlr.2025.36330.1144
چکیده

بررسی خون‌شناسی در ماهی‌ها یکی از روش‌های مرسوم برای ارزیابی وضعیت فیزیولوژیکی این آبزیان به‌شمار می‌رود و به‌طور عمده شامل اندازه‌گیری پارامترهایی مانند گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها در واحد حجم خون است. این رویکرد، ابزاری پایه‌ای برای شناسایی اثرات مواد آلی و معدنی بر سلامت ماهی‌ها محسوب می‌شود و اغلب با آنالیزهای بیوشیمیایی و آسیب‌شناسی بافتی همراه است. هزینه پایین و عدم نیاز به تجهیزات پیچیده آزمایشگاهی، از مزایای اصلی این روش به‌شمار می‌آیند؛ هرچند دقت آن تا حد زیادی به مهارت و تجربه فرد انجام‌دهنده وابسته است.برای تکمیل آنالیزهای هماتولوژیکی استاندارد، ارزیابی ترکیب سلولی و فعالیت بافت خون‌ساز نیز پیشنهاد می‌شود. با این حال، اطلاعات محدودی درباره تأثیر زنوبیوتیک‌ها (مواد شیمیایی خارجی) بر ساختار سلولی بافت خون‌ساز بخش قدامی کلیه ماهی‌ها وجود دارد؛ مسئله‌ای که بر ضرورت پژوهش‌های بیشتر در این زمینه تأکید می‌کند. ازاین‌رو، بهره‌گیری هم‌زمان از آنالیزهای هماتولوژیک و هماتوپوئتیک می‌تواند ارزیابی جامع‌تر و دقیق‌تری از آثار مواد سمی بر سلامت ماهی‌ها ارائه دهد.