بررسی کارایی روش AHP در تعیین مناطق مستعد خطر سیلاب شهری (مطالعۀ موردی: بخش مرکزی شهر تربت حیدریه)
نویسندگان
1 استاد هیدرولیک، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تربت حیدریه
4 استادیار آبخیزداری، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تربتحیدریه
doi
10.22059/jphgr.2018.231371.1007037چکیده
شتاب شهرنشینی و افزایش مناطق غیرقابل نفوذ در شهرها اهمیتِ پرداختن به مسئلة سیلابهای شهری را بیش از پیش نمایان میکند. شهر تربت حیدریه در سالهای اخیر تحت تأثیر سیلاب و خسارتهای ناشی از آن قرار گرفته است. هدف از این پژوهش پهنهبندی خطر سیلاب شهری به روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) است. هفت معیار برای اجرای این تحقیق انتخاب شد: ارتفاع، شیب منطقه، فاصله از کانال اصلی، تراکم کانالهای زهکشی، کاربری اراضی، ظرفیت کانالهای زهکشی، و وسعت مناطق تحت پوشش هر یک از کانالهای اصلی. نتایج نشان داد پارامتر فاصله از کانال با وزن 328/0 بیشترین ارجحیت را در بین پارامترها دارد. در نقشة پتانسیل خطر، بیشترین مساحت مربوط به طبقة کمخطر (8/126 هکتار) و کمترین مساحت مربوط به طبقة خیلی پُرخطر (4/28 هکتار) بهدست آمده است. 99درصد از منطقة خیلی پُرخطر با طبقة شیب کمتر از 4درصد و 6/53درصد از آن با طبقة تراکم زهکشی بیشتر از 325 متر در هکتار همپوشانی دارد. برای مقایسة نتایج حاصل از AHP، از عمق آبگرفتگی در سه رگبار منجر به آبگرفتگی استفاده شد. نتایج نشان داد بیشترین درصد قرارگیری صحیح نقاط شاخص در طبقات نقشة پتانسیل خطر سیلاب به ترتیب در شدتهای بالا، متوسط، و کم است.