اثرات احداث سد بر ویژگیهای پیچان رودی قسمتهای میانی گرگانرود
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای دانشگاه مازندران
2 کارشناس ارشد ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای دانشگاه مازندران
3 استادیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای دانشگاه مازندران
doi
10.22059/jphgr.2018.226482.1007002چکیده
در این تحقیق اثرات احداث سد بر ویژگیهای پیچانرودی قسمتهای میانی گرگانرود در استان گلستان بررسی شده است. محدودة مورد مطالعه بین شهر گنبدکابوس و روستای دیگجه قرار دارد. در قسمتهای بالادست گرگانرود سه سد مخزنی احداث شده است. برای بررسی اثرات احداث این سدها بر ویژگیهای پیچانرودی از عکسهای هوایی و تصاویر ماهوارهای سالهای 1346، 1380، و 1395 استفاده شد. با رقومیکردن مسیر رودخانه در سالهای یادشده، پارامترهای طول موج، دامنة موج، شعاع قوس، عرض کانال، و میزان مهاجرت کانال رود اندازهگیری شد. برای تحلیل تغییرات آب و رسوب دادههای دو دورة قبل (1346ـ1380) و بعد (1380ـ1395) از احداث بررسی شد. نتایج تحقیق نشان میدهد که پس از احداث سد میانگین دبی رودخانه 26 درصد و دبی رسوبات معلق 50 درصد کاهش یافته است. به دنبال کاهش جریان آب، میانگین عرض کانال 50 درصد کاهش یافت. پارامترهای طول موج و دامنة موج تغییرات مشخصی نداشتهاند. شعاع قوس پس از احداث سد کاهش یافته و با افزایش نسبت شعاع قوس به عرض کانال ظرفیت مهاجرت رود کم شده است. به طور میانگین، میزان فعالیت کانال رود در دورة مورد مطالعه 65/0 متر در سال اندازهگیری شد.