انیمیشن مستقل و متریالیستی به‌مثابه تروما، مطالعه موردی آثار رابرت بریر

نویسندگان

1 استادیار گروه انیمیشن، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد انیمیشن، گروه انیمیشن، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfadram.2023.361611.615804
چکیده

در طی دهه‌‌های اخیر مسئله روان‌‌زخم و نحوه بیان و بازنمایی تجربه تروماتیک با استفاده از تمهیدات ساختاری و تصویری ویژه، مسئله‌‌ای مهم در مطالعات حافظه و سینما شمرده می‌شود. در این راستا، فیلم آوانگارد و کشف قابلیت‌ها، نوآوری‌ها و فرم فلاشبک‌‌وار این‌گونه از فیلم‌سازی، مبحثی جالب توجه هست که در اغلب این قبیل مطالعات بدان پرداخته شده است. ازاین‌رو این پژوهش برآن است تا با شناخت و معرفی آثار آوانگارد و تأثیرات آن‌ها بر آثار پس از خود، قابلیت‌های بالقوه موجود در فیلم و انیمیشن ساختارگرا، ارتباط و مشابهت آن با حافظه آسیب‌‌دیده و چگونگی خلق تجربه اداراکانه جدید را مورد کنکاش قرار دهد. در این راستا ابتدا با تکیه بر دیدگاه‌ روانشناسان و نظریه‌پردازان حوزه تروما مانند کریس بروین و کتی کاروت، مشخصه‌های این حافظه غیریکپارچه، تکه‌‌تکه و پنهان، تعیین ‌گردد. پس از آن در ارتباط بین فلاش‌بک ذهنی و فلاش‌بک فیلمی در مباحث مورین توریم و با استفاده از نظریات برخی از نظریه‌‌پردازان فیلم آوانگارد چون پ.آدامز سیتنی و پیترگیدال، به بررسی شاخصه‌های فیلم متریالیستی و ساختارهای مشابه آن با این حافظه آسیب‌دیده می‌پردازیم. در پایان پژوهش نیز تلاش می‌شود تا مشابهت مشخصه‌‌های تصاویر ذهنی برآمده از رویداد و فضای تروماتیک با ویژگی‌های فلاشبک‌‌وار فیلم‌های آوانگارد و متریالیستی رابرت بریر به تفصیل بیان گردد.