موسیقی شهری گیلان؛ تولد یک سنت ابداعی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، موسیقی شناسی(اتنوموزیکولوژی،) گروه موسیقی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/jfadram.2023.363094.615785چکیده
در گیلان با دوگانهی موسیقی شهر و روستا مواجه هستیم. پژوهش حاضر به معرفی و بررسی موسیقیهای شکل گرفته در مراکز شهری گیلان میپردازد. «موسیقی شهری» در برابر «موسیقی روستایی» قرار میگیرد و منظور از آن موسیقیهایی هستند که در شهر توسط نمایندگانی که برآمده از سنت زندگی شهری هستند تولید شده است. موسیقی شهری گیلان محصول یک سنت ابداعی است که در دههی 1320 متولد شده است. مراکز شهری گیلان طی سالهای 1290 تا 1320 تحولاتی را میپذیرند که سبب به وجود آمدن فرهنگ شهری متجددی میشود. این جامعهی تازه شهریشده به دنبال نشان دادن هرچه بیشتر تمایز خود با فرهنگ روستا و از طرف دیگر حفظ سنتهای بومی خود در برابر فرهنگ اقلیتهای قومی مهاجر است. نخستین تلاشها برای تقویت هویت قومی در دهههای 1320 منجر به شکلگیری و تولد گونهای از موسیقی تلفیقی و شهریشده میشود. اطلاعات این پژوهش علاوه بر منابع کتابخانهای به شیوهی میدانی و مصاحبه با افراد مطلع به دست آمده است. استفاده از منابع نظری، به ویژه منابع غیرفارسی، در شکلگیری ایدهی نظری پژوهش نقش به سزایی داشتهاند. نتیجهی پژوهش این است که موسیقی شهری گیلان، تحت تأثیر سه عامل رشد و توسعهی طبقهی شهری متوسط، مقابله با فرهنگ بیگانه و نقش موسیقیدانان مرکزی به وجود آمده است. این موسیقی موجب به وجود آمدن سبکهای متنوع و چشمگیر در موسیقی گیلکی شده است.