آثار شوک¬های آزادسازی تجاری بر رشد اقتصادی ایران و ارزیابی تقارن و عدم تقارن آنها (موردکاوی ایران: 1355 تا 1390)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه رازی
2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه رازی
doi
چکیده
با توجه به محدودیتهای پیشروی کشورها در اتخاذ استراتژیهای متفاوت آزادسازی تجاری و اثرات متفاوت آن بر رشد اقتصادی، آنچه اهمیت دارد این است که اثرات حاصل از آزادسازی تجاری در حوزههای متفاوت پایدار بوده و ظرفیتهای ماندگاری را در نرخ رشد اقتصادی ایجاد کند. یعنی اگر پس از آزادسازی تجاری بخشی از این آزادیها لغو شود، کشور دارای رشد اقتصادی است یا از سرعت رشد اقتصادی کاسته میشود؟ این موضوع بیانگر آن است که آزادسازی تجاری میتواند دارای اثرات متفاوتی بر رشد اقتصادی باشد. این مطالعه تلاشی برای ارزیابی متقارن یا نامتقارن بودن آثار شوکهای مثبت و منفی آزادسازی تجاری بر رشد اقتصادی است. نوع مطالعه توصیفی و مبتنی بر روابط بین متغیرها است. سه شاخص آزادسازی تجاری، درجه باز بودن اقتصاد (GDP /(صادرات + واردات))، سهم واردات از GDP و سهم صادرات غیر نفتی از GDP بدون نفت است. روش برآورد معادلات GMM با اعمال شرط برای متغیر وابسته [1]CGMM یا روش گشتاورهای متحرک شرطی و برای دورهی زمانی 1355 تا 1390 است. نتایج نشان میدهد آزادسازی تجاری و رشد اقتصادی در ایران رابطه مثبت و معنیداری دارند. شوکهای مثبت رشد اقتصادی را بیشتر و شوکهای منفی رشد را کمتر خواهند نمود. آثار شوکهای منفی بهصورت معنیداری از شوکهای مثبت بزرگتر است. لذا میتوان گفت در اقتصاد ایران آثار شوکهای مثبت و منفی آزادسازی تجاری بر رشد اقتصادی نامتقارن است. به محض کنارگذاردن رژیمهای لیبرال، رشد حاصل شده با شدت بیشتری از دست میرود. از این رو باید در شناخت دقیق و برداشتن محدودیتهای صادراتی بهمنظور بهبود رشد اقتصادی اهتمام ورزید.