ارزیابی تأثیر همزمان و مجزای شاخص های پولی و مالی بر رشد اقتصادی: کاربرد مدل پانل پویای دو مرحله ای آرلانو- باور/ بوندل– باند
نویسندگان
1 استادیار دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان
2 دانشیار دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان
3 استاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان
4 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
توسعه مالی و بانکی از اصلیترین کلیدهای دستیابی به رشد بلندمدت از طریق شفافیت و گسترش اطلاعات، شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری و کسب و کار، کاهش هزینه مبادلات، افزایش کارایی بازارها، متنوعسازی، کاهش و پوشش ریسک، تجهیز پس اندازها، جذب سرمایههای سرگردان و خُرد و تسهیل جریان تخصیص بهینه منابع میباشد. هدف از توسعه بازارهای بانکی و بازارهای مالی که در دهههای اخیر کشورهای در حال توسعه و بخصوص کشورهای درحال گذار شدیدا آن را دنبال میکنند، ایجاد ارتباط بین این دو بخش و تقویت بخش تولید، بهعنوان بخش حقیقی اقتصاد میباشد. با توجه به این مهم در این مقاله با بهرهگیری از رویکرد تحلیل حساسیت در چهار مدل مجزا به ارزیابی تأثیر انفرادی و همزمان شاخصهای توسعه بانکی (بازار پول) و شاخصهای توسعه مالی (بازار سهام) بر رشد تولید ناخالص داخلی (بخش حقیقی اقتصاد) خواهیم پرداخت. بهمنظور نیل به این هدف ما از مدل پانل پویا (DPD) به روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) و تخمینزنهای آرلانو- باور/ بوندل – باند دو مرحلهای در طی دوره 2010- 1995 برای 32 کشـور که علاوه بر ایـران شامل کشورهای درحالتوسعه و نوظهور میباشد، بهره خواهیم برد. نتایج مدل حاکی از تاثیر مثبت و معنیدار شاخصهای پولی، مالی و متغیرهای کلان اقتصادی بر رشد تولیدناخالص داخلیدر مدلهای همزمان و مدلهای مجزاست. کنترل شاخصهای پولی، مالی و شاخصهای اقتصاد کلان بهصورت مجزا در چهار مدل متفاوت تأثیری بر معنیداری یا تغییر علامت سایر متغیرها ندارد وثبات علامت در هر چهار مدل وجود دارد که علاوه بر آزمونهای والد، سارگان و آزمون خودهمبستگی مرتبه اول و دوم نشان از تصریح درست مدل اقتصادسنجی دارد.