فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با وجود توجه پژوهشگران تاریخ هنر، ادبیات و الهیات به علوم غریبه، پژوهش ­های تاریخی روشمند معدود و انگشت ­شماری دربارۀ تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی علوم غریبه در ایران صورت پذیرفته است. این مقاله با تمرکز بر دومین علم از مجموعۀ علوم غریبه ـ لیمیا یا طلسمات با روش توصیفی ـ تحلیلی و با نگاه و رویکردی تاریخی به بررسی مسئلۀ طلسمات و گسترۀ باور به آن­ها در دورۀ قاجاریه می پردازد و­ ضمن اشاره به انواع طلسمات و کنشگران آن به علل توسل مردم به آن­ها نیز اشاره می ­کند. نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که طلسمات در دورۀ قاجاریه در عرصه های مختلف سیاسی، پزشکی و اجتماعی کاربرد داشته است و تفاوتی میان نخبگان و مردم عادی در باور و گرایش به آن وجود نداشت. کولیان، دراویش و یهودیان مهم­ترین کنشگران این عرصه در دورۀ قاجاریه بودند که به مردمِ مستأصل و ناتوان، در مواجهه با مشکلات یا برای دستیابی به مقاصد گوناگونِ عاطفی، شغلی، درمانی و ... یاری می­ رساندند.