بازتحلیل جایگاه فقه‌ موضوع در روش فقهی امام خمینی(ره)

نویسندگان

1 استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران.

2 استاد درس خارج حوزه علمیه قم، قم، ایران.

3 استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران.

doi
10.22034/matin.2025.497421.2333
چکیده

فقه موضوع با تمرکز بر تحلیل دقیق موضوعات، نقشی محوری در فرایند اجتهاد ایفا می‌کند. اگرچه در نگاه اول ممکن است تأثیر آن در استنباط کمرنگ به نظر برسد، اما در واقع استنباط بدون در نظر گرفتن فقه موضوع بی‌حاصل و فاقد کارآمدی است. توجه به این حوزه مزایایی چون تسهیل اجتهاد، ارتقای کیفیت استنباط و کاهش خطا را به همراه دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با هدف تبیین فقه موضوع و سازوکارهای آن در روش فقهی امام خمینی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد تحقق استنباط مطلوب در گرو فقه موضوع است و این امر مستلزم چهار سازوکار کلیدی است: منظرها (شامل انگاره، اندیشه و نظریه)، اطلاعات، تکنیک‌ها و سازمان‌دهی.