بررسی تأثیر تکانه های نفتی بر رشد اقتصادی ایران با استفاده از الگوریتم های جستجوی گرانشی (GSA)و بهینه سازی انبوه ذرات (PSO)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیار دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
چکیده

دستیابی به نرخ رشد اقتصادی بالا که مستلزم به کارگیری سیاست­های مناسب اقتصادی و همچنین شناخت بیشتر عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی است، یکی از اهداف مهم هر اقتصادی به­شمار می­رود. نفت به­عنوان اصلی­ترین منابع انرژی و عامل مهم تولید، موجب رشد و توسعه هر کشوری می­شود. بر این اساس شناخت نحوه و شدت اثر گذاری تکانه­های نفتی بر رشد اقتصادی هر کشور برای سیاست­گذاری اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. از آنجا که تأثیر تکانه­های نفتی بر رشد اقتصادی عموماً به­صورت خطی است بر این اساس سؤال مقاله این است که آیا در چهارچوب الگوریتم­های جستجوی ابتکاری تکانه­های نفتی بر رشد اقتصادی ایران تأثیر مثبت داشته است؟ برای پاسخ به این سوال رفتار غیرخطی مدل رشد اقتصادی ایران با دو الگوریتم جستجوی گرانشی و بهینه­سازی انبوه ذرات طی دوره 1390-1353 برآورد شده است. نتایج نشان می دهد که متغیرهای تکانه مثبت نفتی، نسبت سرمایه به تولید، و نسبت مخارج دولت به تولید ناخالص داخلی، جمعیت فعال و درجه باز بودن اقتصاد بر رشد اقتصادی ایران دارای تأثیر مثبت و متغیرهای نرخ ارز، نرخ تورم دارای تأثیر منفی بر رشد اقتصادی می­باشند. پس به­طور کلی تأثیر تکانه­های نفتی بر رشد اقتصادی ایران مثبت می­باشد این موضوع می تواند در تصمیم­سازی­های اقتصادی دارای اهمیت ویژه باشد.