تأثیر عوامل فرهنگی بر سیمای ظاهری شهر تبریز (1313-1264 ﻫ.ق)
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایحان
2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تبریز
doi
چکیده
در شکلگیری سیمای شهر تبریز در عهد ناصرالدینشاه قاجار (1313/ 1264ق)، علاوه بر عوامل اقلیمی، اقتصادی و سیاسی، مؤلفههای فرهنگی همچون دین، عادات و رسوم، پنهانکاری ناشی از وضعیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگ بیگانه بهصورت آشکار و پنهان اثرگذار بوده است. لذا، بافت کالبدی شهر تا حدودی متأثر از فرهنگ و مؤلفههای فرهنگی این دوران است. این تأثیر و تأثر سیمای شهر در این دوره را ترسیم میکند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی در پی مطالعۀ این مؤلفهها و تبیین نقش آن در شکلگیری سیمای ظاهری شهر تبریز و پاسخ به این پرسش است که آیا میتوان عوامل فرهنگی را در شکلگیری سیمای تبریز در این مقطع زمانی مؤثر دانست. با بررسی اطلاعات موجود چنین بهنظر میرسد که مؤلفههایی مانند «پنهانکاری» ناشی از ناامنیهای متعدد و پرشمار، فرهنگ دینی، عادات و رسوم عمومی، نقشی پنهان بر نحوۀ احداث منازل و محلات تبریز داشته؛ درنتیجه بر شکلگیری بافت کالبدی و سیمای ظاهری شهر تأثیرگذار بوده است.
