فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انقلاب‌ها به دلیل ماهیت تأسیسی خود، در پی استقرار نظم سیاسی جدیدی هستند. انقلاب اسلامی ایران نیز با ارائه گفتمانی نوین، کوشید الگویی بدیل برای توسعه سیاسی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی ارائه دهد. پرسش اصلی این تحقیق آن است که مؤلفه‌های محوری گفتمان انقلاب اسلامی چگونه می‌توانند در شکل‌دهی و تقویت توسعه سیاسی مؤثر باشند؟ اهمیت این بررسی ازآنجا ناشی می‌شود که مردم‌سالاری دینی به‌عنوان یک الگوی نوپدید، نیازمند تقویت پشتوانه نظری و تحلیلی برای نشان دادن کارآمدی خود در مقایسه با مدل‌های رایج غربی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه‌بر منابع اسنادی و متون علمی انجام‌شده است.برجسته‌ترین مؤلفه‌های گفتمان انقلاب اسلامی عبارتند از: توحید و حاکمیت الهی، آزادی‌خواهی، عدالت‌طلبی، مبارزه با استکبار و استبداد و احیای ارزش‌های دینی. این مؤلفه‌ها در عین تمایز از لیبرالیسم غربی، با مردم‌سالاری دینی پیوندی روشن دارند و در قالب تشیع علوی، اصل ولایت‌فقیه و قوانین اسلامی تجلی‌یافته‌اند. بر اساس یافته‌های این تحقیق، بین گفتمان انقلاب اسلامی و مردم‌سالاری دینی از یک‌سو و توسعه سیاسی به مفهوم مدرن آن از سوی دیگر، نسبت و پیوند عمیقی وجود دارد. توجه عملی به این رابطه می‌تواند ظرفیت‌های لازم را برای هدایت توسعه سیاسی فراهم کند، تعهد نهادهای حکومتی به پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری را افزایش دهد و الگویی پایدار برای تعالی جهان اسلام ارائه نماید.