فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با گذشت بیش از چهار دهه از پیروزی انقلاب اسلامی، مفهوم «توسعه» به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین مفاهیم حیات جمعی، هنوز به‌صورت یک دالِّ پایدار و باثبات معنایی درنیامده است و منازعات گفتمانی گسترده‌ای پیرامون آن جریان دارد. در فضای سیاسی و فکری درون حاکمیت، دست‌کم سه گفتمان متمایز درباره آنچه عموماً «توسعه» خوانده می‌شود، قابل‌شناسایی است: توسعه‌گرا، موعودگرایی سیاسی و پیشرفت‌گرایی.این پژوهش با الهام از دستگاه مفهومی یورگن هابرماس، به‌ویژه مفهوم «گفتمانی نشدن»، به بررسی این مسئله می‌پردازد. پرسش اصلی تحقیق این است: «توسعه چه نسبتی با سه گفتمان مسلط در دولت‌های پساانقلاب ایران دارد؟»برای پاسخ به این پرسش، از روش تحلیل گفتمان بهره گرفته‌شده و داده‌های موردنیاز از طریق مطالعه اسناد و منابع مکتوب در دسترس و همچنین بررسی آرشیو مطبوعات گردآوری‌شده‌اند.یافته کلیدی تحقیق حاکی از آن است که مشکل بنیادین در فهم و تحقق توسعه در ایران پساانقلابی، ریشه در فرآیند ناتمام گفتمانی شدن این مفهوم دارد. تا زمانی که این فرآیند به سرانجام نرسد و منازعات گفتمانی حول آن به اجماعی پایدار منجر نشود، تعارض و تقابل میان سه گفتمان یادشده تداوم خواهد یافت. این تعارضات گفتمانی، به‌نوبه خود، مانعی اساسی در مسیر بسیج هماهنگ منابع سخت و نرم ملی برای دستیابی به آرمان‌های توسعه‌ای خواهد بود.