تأثیرپذیری در موسیقی عاشیقی ترکان قشقایی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد موسیقی شناسی (اتنوموزیکولوژی،) گروه موسیقی، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد گروه موسیقی، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfadram.2022.346575.615690چکیده
قشقاییها مهاجرانی بودهاند که از مناطق مختلف به جنوب ایران آمدهاند. در گذشته جامعهی قشقایی جامعهای طبقاتی بود و خاندان ایلخانی در رأس این نظام طبقاتی قرار داشت. موسیقی همواره در تمام طبقات اجتماعی ایل قشقایی حضور داشته است. کارگان عاشیقها یکی از پنج کارگانِ فرهنگ موسیقایی قشقاییست که تحولات بسیاری را تجربه کرده است؛ تغییراتی در سازبندی، تغییر فرم اجرا و تضعیف کارگان که در نهایت به از میانرفتن این سنت موسیقایی انجامید. عاشیقها که در فرودستترین طبقات اجتماعی ایل جای داشتند با حمایت ایلخانان به قوم قشقایی پیوستند و هنر خود را ارتقاء بخشیدند؛ در نهایت نیز با از میانرفتن نظام ایلخانی، سنت موسیقایی آنها نیز رو بهانحطاط رفت. اغلب تأثیرپذیریها و تغییرات حاصل از آن در موسیقی عاشیقیْ ریشه در نظام طبقاتی ایل دارند. تغییرات ایجادشده در این موسیقی نیز غالباً با حضور افرادی از طبقات بالای اجتماع همراه بوده که پذیرشِ مرجعیت این طبقات توسط مردمْ پذیرشِ تغییرات را نیز بههمراه داشته است. این پژوهش که به معرفی موسیقی عاشیقی قشقایی و بررسی تأثیرپذیری در این کارگان میپردازد بر اساس کار میدانی در مناطق قشقایینشین و گفتوگو با موسیقیدانان قشقایی بهانجام رسیده و هدف از آن معرفی و بررسی تغییراتِ حاصل از برخوردهای فرهنگی، تغییر شرایط زندگی، شهریشدگی و تجددگرایی قشقاییها در این موسیقی است.