فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سنجش درستی و نادرستی گزاره­‌های مطرح‌شده در هر علم و ارائه ملاک­‌ها و معیارهایی برای سنجه، از دغدغه‌­های مهم دانشمندان علوم مختلف است. در علم عرفان، این دغدغه در همۀ گزاره‌های عرفانی، به‌­ویژه در گزاره‌­های شهودی وجود داشته است، عرفان نیز همانند سایر علوم، برای فهم صدق و خطای گزاره­‌ها و دریافت­‌های مبتنی بر شهود که مهم‌ترین منبع شناخت حقایق عالم بعد از وحی است، به میزان و قانون نیاز دارد تا عارف با این موازین و معیارها، یقینی بودن مکاشفات، مشهودات و معاینات خود را تشخیص دهد. از آنجا که هر انسان غیر معصوم، در معرض خطای در معرفت قرار دارد، عرفا برای حقانیت گزاره‌­های عرفانی و واقعیت تجارب آن و تفکیک القای شیطانی از رحمانی، معیارها و ملاک­‌هایی همچون مطابقت با قرآن و حدیث را ارائه کرده‌­اند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و ابزار کتابخانه­‌ای، معیارهای صدق و کذب دریافت­‌های عرفانی از منظر امام خمینی استخراج و مورد بررسی قرار خواهد گرفت. ایشان برای تمییز دریافت­‌های انسان­‌های غیر معصوم چهار معیار ذکر کرده­‌اند:1. میزان اکبر (قرآن)؛ 2. میزان صغرا (معصومین (ع))؛ 3. خودِ عارف؛ 4. استاد کامل.