سنتزپژوهی چیستی معرفت نفس، و وجه طریقیت آن بر معرفت رب
نویسندگان
1 سطح 4 فقه و اصول، حوزۀ علمیه قم و استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران
doi
10.22034/ksiu.2023.94.73چکیده
هدف: با توجه به برداشتهای متعدد از حدیث «مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ»؛ هدف از انجام این پژوهش، بررسی منظور از معرفت نفس و وجه تلازم آن با معرفت رب بود. روش: فراترکیب یا متاسنتز(سنتز مطالعات کیفی) کمک میکند با احاطه به همۀ نظرات، به نظریۀ جدیدی دربارۀ منظور از معرفت نفس و وجه طریقیت آن بر معرفت رب رسید. ۱۲ رسالۀ دکتری و پایاننامۀ کارشناسی ارشد و مقالات علمی به عنوان جامعۀ آماری انتخاب شد. یافتهها: بررسیها نشان داد همۀ برداشتها از معنای معرفت نفس و وجه تلازم آن با معرفت رب به این مطلب برمیگردد که معرفت نفس، نقطۀ آغازین همۀ معارف دیگر است. نتیجهگیری: منظور از معرفت نفس، شناخت ویژگیها، مبدء و معاد، ارزش وجودی و هدف آفرینش خود است و منظور از تلازم معرفت نفس با معرفت رب، این است که اگر انسان قبل از سیر در آیات آفاقی خداوند، به مبدء و معاد و ذات و صفات و افعال و هویت و استعدادها و ویژگیها و ابعاد وجودی و هدف آفرینش و موقعیت خود در هستی نیک بنگرد و نیک بشناسد، همین سرمنشأ همۀ شناختهای دیگر از جمله شناخت خدا خواهد بود.