فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مسائل مهم در فقه قضایی مسئلۀ حجیت علم قاضی و گسترۀ آن است؛ به‌ویژه آنکه علم قاضی و نیز دعاوی حقوقی از جهات گوناگونی قابل دسته­‌بندی هستند. در دورۀ معاصر با توجه به پیدایش مفهومِ قاضی مأذون و نیز ابهام قوانین موضوعۀ مربوطه، پیچیدگی این مبحث بیشتر شده است. در این نوشتار مسئلۀ حجیت علم ناشی از ادراک حسی قاضی مأذون در مسائل کیفری حق‌اللهی با رویکرد به آرا و مبانی امام خمینی موردبررسی قرار می­‌گیرد؛ بدین منظور نخست مسئلۀ ادراک حسی از دیدگاه منطقی و امکان حجیت‌­دهی شرعی به آن بررسی‌شده است؛ سپس گسترۀ حجیت علم ناشی از ادراک حسی با توجه به سیرۀ عقلایی موردتحقیق قرارگرفته و ضمن مشخص نمودن محور اصلی در بحث از حجیت علم حسی قاضی مجتهد، ادلۀ عدم حجیت علم حسی قاضی مأذون در مسائل کیفری بیان‌شده است. نتیجه آنکه قاضی مجتهد و قاضی مأذون در هیچ حالتی حق استناد به علم ناشی از ادراک حسی خود را در جرائم حق‌اللهی نخواهند داشت و این ممنوعیت در مورد قاضی مأذون روشن­تر است.