بررسی تطبیقی سیستمهای کوک در موسیقی ایرانی در آرای نظریهپردازان معاصر
نویسندگان
1 دانشیار گروه موسیقی، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دکتری تاریخ تطبیقی تحلیلی هنر اسلامی، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه موسیقی، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfadram.2022.313991.615493چکیده
این نوشته ابعاد مختلف نظریات کوک در موسیقی دستگاهی ایران را از نگاه پژوهشگران معاصر (پس از سال 1332) جمعبندی و با یکدیگر مقایسه میکند و به دلایل تکثر آرا میپردازد. پرداختن به مقولة کوک در دوران کنونی در تولید سمپلهای صوتی، طراحی ساز و نیز بحثهای پیرامون چندصدایی ضرورت دارد. پژوهشگران کوک در موسیقی ایرانی دلایل انحرافها از یک سیستم کوک نظیر کوک درست یا فیثاغوری را سیستماتیک بحث نکردهاند. لذا پرسش اساسی پژوهش بدین شرح است که نحوة اندازهگیری ریزپردهها و مبنای نظریات چه بوده و با یکدیگر چه اختلافی دارند؟ در گام دوم، چه ملاحظاتی را در زمینه کوک باید در نظر داشت؟ بدین منظور در ابتدا به چالشهای کوک در موسیقی ایرانی میپردازیم و در مرحلة بعد نظریات را بررسی میکنیم و اختلافات را میسنجیم. روش تحقیق در ابتدا از نوع کتابخانهای است و در منابع نظریات و فواصل بر مبنای یک معیار عددی سنت طبقهبندی و نقصانهای هر یک از مدعیات بررسی میشوند. در انتها جدول مقایسه جهت ورودی نرمافزار و میزان انحراف به دست آمده است. همچنین برخی از مهمترین دلایل انحراف به شرح زیر مشخص شدهاند: الف) ملاحظات آکوستیکی و سایکوآکوستیکی ب) عدم کفایت جامعة آماری ج) مکتبهای آموزشی د) ملاحظات تاریخی
