کاربرد تکنیک‌های دورسنجی و GIS برای پهنه‌بندی خطر سیلاب در شهر ارومیه با رویکرد تحلیل چندمعیاره

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‏ ریزی شهری، دانشکدة جغرافیا و برنامه ‏ریزی، دانشگاه تبریز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور، گروه جغرافیا و برنامه‏ ریزی شهری، دانشکدة جغرافیا و برنامه ‏ریزی، دانشگاه تبریز

3 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور، گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشکدة جغرافیا و برنامه‏ ریزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/jphgr.2018.210916.1006894
چکیده

شتاب شهرنشینی و روند رو به گسترش گرمایش جهان اهمیتِ پرداختن به مسئلة سیلاب‏های شهری را بیش از پیش نمایان می‏کند. در این مطالعه برای پهنه‏بندی خطر سیلاب در محدودة شهری ارومیه از روش ترکیب خطی وزن‏دار(WLC)  و تحلیل‏های چندمعیارة فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده است. برای پهنه‏بندی خطر سیلاب از لایه‏هایی چون لایة ضریب رواناب، تراکم مسکونی، تراکم جمعیت، فاصله از رودخانه، ضریب CN، کاربری اراضی، شیب، فضای باز و قدمت ابنیه و برای تراکم پوشش گیاهی از تصویر ماهوارة لندست 8 استفاده شده است. وزن‏دهی نهایی لایه‏ها با استفاده از نرم‏افزار  Expert choice به‏دست آمد و خروجی آن به حالت فازی اعمال شد. نقشة خطر سیل شهری نشان می‏دهد 31/22 درصد در پهنة خطر خیلی زیاد، 08/29 درصد در پهنة خطر زیاد، 45/26 درصد در پهنة خطر متوسط،  52/17 درصد در پهنة خطر کم، و 64/4 درصد در پهنة خطر خیلی کم از لحاظ سیل‏خیزی قرار گرفته است و مناطق مرکزی شهر پتانسیل بیشتری نسبت به سایر مناطق شهر برای سیل‏خیزی دارد، که از طریق ایجاد کانال‏های زیرزمینی و انحرافی در مرکز شهر می‏توان رواناب‏های سطحی شهر را به خارج از شهر هدایت و از بروز سیلاب جلوگیری کرد.