تحلیل جامعهشناختی نفثهالمصدور براساس نظریه کنش متقابل نمادین
نویسندگان
1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 عضو هیأت علمی، گروه پژوهشی گیلانشناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
چکیده
کنش متقابل نمادین نظریهای اجتماعی است که با تأکید بر کنشهای متقابل انسانی به بررسی رفتار افراد اجتماع میپردازد. در این نظریه فعالیتهای قابل مشاهده و غیرقابل مشاهده (مانند افکار) جامعه بررسی میشود. در این پژوهش به روشی توصیفی تحلیلی، الگوهای رفتاری نویسنده کتاب نفثهالمصدور یکی از برجستهترین آثار تاریخی و ادبی نیمه اول قرن هفتم هجری نوشته شهابالدین محمد خرندزی زیدری نسوی و تفاوت آن با الگوهای پیدا و پنهان سایر افراد همان جامعه تحلیل شده است. این پژوهش نخستین گام در بازتاباندن نظریه کنش متقابل نمادین بر اثری کلاسیک در ایران است. چارچوب نظری پژوهش مفروض بر بازخوانی نظریهای جامعهشناختی در متنی کهن است که در آن رابطه اجتماعی جامعه ایرانی در دوره پایانی حکومت خوارزمشاهیان نشان داده شده است. با انعکاس نظریه کنش متقابل نمادین در این اثر نشان داده میشود که رفتارهای اجتماعی نویسنده، مردم، سلطان خوارزمشاهی و مغولان از طریق نمادهای معنیدار واجد الگوهای درهمتنیده است که کنش متقابل و متمایز گروهها و جامعه را بنیان مینهد.
