اثرات هیستوپاتولوژیکی فرمالدهید برمغزو ریه در مدل حیوانی موش-صحرایی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشکده دامپزشکی دانشگاه سمنان

3 گروه علوم پایه دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان ،سمنان ، ایران

4 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان

doi
10.22075/jvlr.2023.30935.1069
چکیده

فرمالدهید (FA) که نام علمی آن متانال است و با فرمول شیمیایی CH2O شناخته می­شود، یک گاز محلول در آب و بی­رنگ می­باشد. فرمالدهید در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و توانایی بالایی در تثبیت نمونه های تشریحی و بافتی بدن دارد. فرمالدهید به صورت مستقیم با اجزای بافت­ها واکنش نشان می­دهد و احتمالا سایتوتوکسوسیتی آن به دلیل واکنش پذیری زیاد آن می­باشد. در این مطالعه اثرات سمی فرمالدهید برای افرادی که به­ طور منظم با این ماده سروکار دارند مثل آناتومیست­ها، دانشجویان پزشکی و کارگران صنایع مختلف، مورد بررسی قرار گرفت. برای انجام این تحقیق 24 قطعه موش بزرگ آزمایشگاهی نر بالغ از نژاد wistar به چهار گروه شش­تایی تقسیم شدند. حیوانات به صورت آزادانه به آب و غذای کافی دسترسی داشتند. پس از طی دوره سازش پذیری، حیوانات به گروه­های زیر تقسیم شدند: گروه کنترل: دریافت کننده نرمال سالین به صورت استنشاقی، گروه یک: دریافت کننده فرمالدئید 1ppm  ،گروه دوم: دریافت کننده فرمالدئید  2ppm   ،گروه سوم: دریافت کننده فرمالدئید 3ppm. زمان اکسپوژر از 8:30 صبح الی 2:30 عصر به مدت شش ساعت در روز به مدت هفت روز بود. پس از پایان اکسپوژر، مقاطع بافتی و رنگ آمیزی شده مغز و ریه و نمونه خون اخذ شده از قلب جهت اندازه گیری آنزیم های کبدی، مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج: در ناحیه DGهیپوکامپ مخ نکروز نورونی و تغییرات دژنراتیو نورون­ها در دوزهای 2 و 3 ppm فرمالدهید روند افزایشی را نشان داده و تغییرات پاتولوژیکی چون نفوذ لکوسیتی، ضخامت دیواره آلوئولی و احتقان عروقی در بافت ریه نیز در دوزهای 2 و 3 ppm قابل توجه و معنی دار بود. نتایج حاصل از این مطالعه نشانگر وجود رابطه مستقیم بین افزایش دوز فرمالین دریافتی و  آسیب­های مغزی، ریوی و کبدی می­باشد.