اثرات هیستوپاتولوژیکی فرمالدهید برمغزو ریه در مدل حیوانی موش-صحرایی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 دانشکده دامپزشکی دانشگاه سمنان
3 گروه علوم پایه دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان ،سمنان ، ایران
4 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان
doi
10.22075/jvlr.2023.30935.1069چکیده
فرمالدهید (FA) که نام علمی آن متانال است و با فرمول شیمیایی CH2O شناخته میشود، یک گاز محلول در آب و بیرنگ میباشد. فرمالدهید در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و توانایی بالایی در تثبیت نمونه های تشریحی و بافتی بدن دارد. فرمالدهید به صورت مستقیم با اجزای بافتها واکنش نشان میدهد و احتمالا سایتوتوکسوسیتی آن به دلیل واکنش پذیری زیاد آن میباشد. در این مطالعه اثرات سمی فرمالدهید برای افرادی که به طور منظم با این ماده سروکار دارند مثل آناتومیستها، دانشجویان پزشکی و کارگران صنایع مختلف، مورد بررسی قرار گرفت. برای انجام این تحقیق 24 قطعه موش بزرگ آزمایشگاهی نر بالغ از نژاد wistar به چهار گروه ششتایی تقسیم شدند. حیوانات به صورت آزادانه به آب و غذای کافی دسترسی داشتند. پس از طی دوره سازش پذیری، حیوانات به گروههای زیر تقسیم شدند: گروه کنترل: دریافت کننده نرمال سالین به صورت استنشاقی، گروه یک: دریافت کننده فرمالدئید 1ppm ،گروه دوم: دریافت کننده فرمالدئید 2ppm ،گروه سوم: دریافت کننده فرمالدئید 3ppm. زمان اکسپوژر از 8:30 صبح الی 2:30 عصر به مدت شش ساعت در روز به مدت هفت روز بود. پس از پایان اکسپوژر، مقاطع بافتی و رنگ آمیزی شده مغز و ریه و نمونه خون اخذ شده از قلب جهت اندازه گیری آنزیم های کبدی، مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج: در ناحیه DGهیپوکامپ مخ نکروز نورونی و تغییرات دژنراتیو نورونها در دوزهای 2 و 3 ppm فرمالدهید روند افزایشی را نشان داده و تغییرات پاتولوژیکی چون نفوذ لکوسیتی، ضخامت دیواره آلوئولی و احتقان عروقی در بافت ریه نیز در دوزهای 2 و 3 ppm قابل توجه و معنی دار بود. نتایج حاصل از این مطالعه نشانگر وجود رابطه مستقیم بین افزایش دوز فرمالین دریافتی و آسیبهای مغزی، ریوی و کبدی میباشد.