بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس استرس فرهنگ‌پذیری در مهاجران افغانستانی مقیم ایران

نویسندگان

1 گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

2 پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی

3 'گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

4 گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.30487/jcp.2025.498852.1765
چکیده

مهاجرت گسترده افغان‌ها در پی چهار دهه جنگ و ناامنی، آنان را با چالش‌های متعددی در کشورهای میزبان مواجه ساخته است. یکی از این چالش‌ها، استرس ناشی از فرهنگ‌پذیری است که می‌تواند سلامت روانی و جسمی مهاجران را تحت تأثیر قرار دهد. هدف پژوهش بررسی روایی و پایایی پرسش‌نامه استرس فرهنگ‌پذیری در میان مهاجران افغانِ ساکن ایران بود. جامعه آماری شامل تمامی افغان‌های بالای ۱۸ سال مقیم ایران بود که از میان آن‌ها ۵۱۰ نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند (۲۵۲ نفر برای تحلیل اکتشافی و تأییدی مدل هفت عاملی و ۲۵۸ نفر برای تحلیل تأییدی مدل چهار عاملی). داده‌ها از طریق لینک آنلاین و نسخه چاپی در سفارت افغانستان جمع آوری شد. تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مدل هفت‌عاملی تأیید نمی‌شود؛ اما تحلیل عاملی اکتشافی ساختار چهارعاملی شامل «ادراک تبعیض»، «دل‌تنگی برای وطن/هم‌وطن»، «دیسترس و ناامنی» و «احساس بیگانگی» را استخراج کرد که در مجموع ۵۷.۰۴۲ درصد از واریانس را تبیین کردند. پایایی زیرمقیاس‌ها بین ۰.۸۰ تا ۰.۹۲ و همسانی درونی کل مقیاس ۰.۹۵ به‌دست آمد. یافته‌ها نشان می‌دهد که این ابزار می‌تواند در شناسایی استرس‌های فرهنگی مهاجران افغان و طراحی مداخلات حمایتی مفید باشد.