ارائه مدل رضایت زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی بزرگسالان، سبک‌های دلبستگی به خدا و توکل به خدا در زنان و مردان متأهل: تحلیل اثرات مستقیم و غیرمستقیم با بررسی متغیرهای جمعیت‌شناختی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه تربیت و مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه تربیت و مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.

doi
10.30487/jcp.2025.483220.1736
چکیده

هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی برای رضایت زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی بزرگسالان، سبک‌های دلبستگی به خدا و توکل به خدا در زنان و مردان متأهل شهر تهران بود. روش، از نوع بنیادی بود که در گروه پژوهش‌های توصیفی – همبستگی قرار می‌گرفت و با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه شامل کلیه مردان و زنان متأهل شهر تهران در شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز بودند که از میان آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 773 نفر به شیوۀ دردسترس، انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها نشان داد که سبک‌های دلبستگی بزرگسالان و توکل به خدا، به طور مستقیم، منجر به رضایت زناشویی می‌شوند. همچنین، متغیر توکل به خدا دارای نقش واسطه‌ای جزئی در رابطۀ بین سبک‌های دلبستگی به خدا و رضایت زناشویی می‌باشد و این نقش میانجی، در زن‌ها، معنادارتر از مردان بود. علاوه بر اینها، دیگر مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم (واسطه، تعدیلگر، واسطۀ تعدیل‌شده) منتهی به متغیرهای رضایت زناشویی، توکل به خدا، سبک‌های دلبستگی بزرگسالان و سبک‌های دلبستگی به خدا با واردکردن متغیرهای مهمی همچون جنسیت، سن، تحصیلات و مدت‌زمان ازدواج، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. پایایی و روایی همگرا و واگرای متغیرها با استفاده از آماره‌های پایایی مرکب، میانگین واریانس استخراج‌شده و نسبت روایی یگانه – دوگانه، مورد بررسی قرار گرفتند. مدل رضایت زناشویی از پایایی و روایی مناسبی برخوردار بود. همچنین، داده‌ها از برازش قابل‌قبولی برخوردار بوده و متغیرها، به اندازۀ مطلوبی، مستقل از یکدیگر بودند. مدل توانست 8/27٪ از رضایت زناشویی را تبیین کند که حاکی از مناسب‌بودن قدرت پیش‌بینی‌ و تبیین مدل بود.