مکانمندی و زمانمندی در فیلم فروشنده بر اساس آرای هایدگر در هستی و زمان

نویسندگان

1 استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان

doi
10.22059/jfadram.2021.294965.615395
چکیده

هدف مقاله این است که از نحوه طرح مفاهیم هایدگر در «هستی و زمان» درباره زمان و مکان استفاده کرده و بر اساس آن روایت فیلم فروشنده را با توجه به یافت‌حالِ شخصیت‌ها مطالعه کنیم. دو مفهومِ زمانمندی و مکانمندی با رویکرد اگزیستانسیال به جهان تعریف می‌شوند. یافت‌حال‌های دازاین نبض رابطه او با حال‌های جهان را تنظیم می‌کند و رابطه‌ها و چیزها را به مثابه چیزی و یا چیز دیگری عیان می‌کند. یافت‌حال‌های دازاین مبنای عمل اوست، عملی که خودفهمی دازاین در آن مستتر است.  نتیجه نگاه هایدگری به فروشنده اصغر فرهادی اینکه دراین فیلم خانه و فروشنده پیر یعنی دو  امرِ وابسته به سازوکار سرمایه‌داری، موجب از هم پاشیدن کلیت جهان هرروزه عماد و رعنا معرفی کرد. دیدن این روابط بر اساس یافت‌حال‌ها و حال، به صورت چیزی یا چیز دیگری، تعیین‌کننده مکان و زمان و آشکارکننده روایت است. یافت‌حال‌ها و حال‌هایی که پیوست به روابط تصویری به وجود می‌آید، علاوه بر پدیدار کردن انواع مکانمندی یعنی دوری و نزدیکی، موقعیت-فضا و فضای اگزیستانسیال انواع هستنده‌ها، انواع زمانمندی اکنون، گذشته و آینده مربوط به آنها را تعیین می‌کند. عملکرد عماد نشان می‌دهد چگونه نسبت‌ها و یافت‌‌حال‌های مبتنی بر روابط، یا روابط تصویری در اگزیستانس او را چون یک روشنفکر متوسط حال و نیز نیمه‌عصیان‌گرِ انتقام‌جو پدیدار می‌کند.