تحلیل برنامه درسی جامعه‌شناسی دوره‌ی دوم متوسطه‌ی رشته علوم انسانی بر اساس میزان توجه به مؤلفه‌های سبک زندگی اسلامی- ایرانی با استفاده از رویکرد اطلاعاتی آنتروپی‌ شانون

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان

2 دانشیار گروه برنامه‌ریزی درسی، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سمت

doi
10.30487/jcp.2026.547786.1844
چکیده

پژوهش باهدف تحلیل برنامه درسی جامعه‌شناسی دوره‌ی متوسطه دوم رشته علوم انسانی بر اساس میزان توجه به مؤلفه‌های سبک زندگی اسلامی - ایرانی با استفاده از رویکرد اطلاعاتی آنتروپی‌ شانون انجام پذیرفته است. روش پژوهش کمی و از نوع تحلیل محتوی است. جامعه آماری کل عناصر برنامه درسی جامعه‌شناسی پایه دهم، یازدهم و دوازدهم رشته علوم انسانی است که با استفاده از روش کل شماری تمام عناصر از جمله اهداف، محتوی، روش تدریس و ارزشیابی مورد تحلیل قرار گرفتند.برای انجام تحلیل محتوا ابتدا چک لیست مناسبی تهیه و در اختیار اساتید حوزه برنامه درسی و معلمان جامعه شناسی قرار گرفت و شاخص‌ها مورد تغییر و تعدیل قرار گرفت که پس از تأیید، چک لیست به تأیید 6 نفر از متخصصین حوزه مطالعات برنامه درسی و جامعه‌شناسی نیز رسید. برای تجزیه‌وتحلیل از روش آنتروپی شانون استفاده گردید. با توجه به تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از بررسی ضریب اهمیت و رتبه حاصل از سبک زندگی در عناصر برنامه درسی جامعه شناسی سه پایه دهم، یازدهم و دوازدهم، نتایج حاکی از آن است که در تحلیل برنامه درسی(هدف، محتوا، روش و ارزشیابی) جامعه‌شناسی دوره متوسطه دوم شاخص تغذیه در پایه دهم با ضریب اهمیت(214/ 0) در پایه یازدهم با ضریب اهمیت(262/0) و در پایه دوازدهم با ضریب اهمیت (237/ 0) بیشترین ضریب اهمیت را به خود اختصاص داده است اما دو شاخص فراغت و پوشش اسلامی- ایرانی در هر سه پایه کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.