تبیین تاریخی- اجتماعی تجزیه سرزمینی ایران در عصر قاجار

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیارگروه علوم اجتماعی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
چکیده

هدف نوشتار حاضر تبیین جامعه شناختی تجزیه سرزمینی ایران در عصر قاجار است. لذا با مطرح کردن این پرسش که تجزیه سرزمینی در عهد قاجار، محصول ضعف دولت مرکزی ایران بود یا تغییر موازنه قدرتِ دولت‌های مرکز در نظام‌جهانی سرمایه‌داری، سعی دارد با نگاهی جامعه‌شناختی به بررسی این واقعیت اجتماعی - تاریخی بپردازد. بر این اساس نوشته حاضر معتقد است که جدایی بخش‌هایی از ایران و تغییر جغرافیایی این کشور در عصر قاجار یک تغییر اجتماعی است که این تغییر را می‌توان همانند والرشتاین در بافت یک نظام جهانی به گونه‌ای تاریخی در نظر گرفت. بدین منظور در تبیین عوامل موثر بر این جدایی، هم نقش عوامل داخلی و هم نقش عوامل خارجی مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش تحقیق مقاله از نوع موردی تاریخی و روش گرداوری داده ها کتابخانه ای است. بدین منظور در تبیین عوامل موثر بر این جدایی، هم نقش عوامل داخلی و هم نقش عوامل خارجی مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش تحقیق مقاله از نوع موردی تاریخی و روش گرداوری داده ها کتابخانه ای است.