مصداقیابی و ارتباطسنجی «امت وسط» و پیروان «ملت حنیف» در نظام قرآنی تمدنی «امت»
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه الزهرا. تهران، ایران
2 دکترای علوم قرآن و حدیث، استاد دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا. تهران، ایران
3 دکترای تاریخ تمدن و ملل اسلامی، استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. قم، ایران
doi
10.22034/ksiu.2023.94.121چکیده
امت، کلانترین نظام اجتماعی و تمدنی قرآنی است. عبارت «اُمَّهً وَسَطا» در قرآن کریم(بقره: 143) افراد محدودی را مخاطب قرار داده است. خطاب ویژۀ این آیه در کنار دعوت عمومی قرآن مبنی بر تبعیت از ملت حنیف ابراهیمی در آیۀ «فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِیمَ حَنِیفا»(آل عمران: 95)، این سؤال را ایجاد کرده است که جایگاه پیامبر خاتم(ص) و پیروان آن حضرت در کنار سایر پیروان ملت حنیف ابراهیمی در نظام تمدنی امت، چگونه تبیین شده است. هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی مصادیق و ارتباط «امت وسط» و پیروان «ملت حنیف» در نظام قرآنی تمدنی «امت» بود. روش: با روش توصیفی- تحلیلی، پس از مفهومشناسی و مصداقیابی «أُمَّهً وَسَطا» و پیروان «ملت حنیف»، ارتباط تمدنی «امت وسط» با «ملت حنیف» پژوهش شده است. یافتهها: انسانهایی که به ندای فطرت حقگرای خویش گوش میدهند، پیروان ملت حنیف ابراهیمیاند و امت را تشکیل میدهند. نتیجهگیری: اهل بیت(ع) و کارگزاران ایشان در جایگاه «امت وسط»، مردم را هدایت میکنند. امت وسط، «خَیْرَ أُمَّه» هستند که با دو ویژگی «یَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ یَعْدِلُون» در قرآن کریم معرفی شدهاند.