تأثیر نهی قانونگذار بر معاملات کالاهای قاچاق با رویکردی بر نظر امام خمینی (ره)
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.
2 دانشآموخته دکترای فقه و حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
doi
10.22034/matin.2023.147335.1266چکیده
به علت نیاز افراد جامعه به کالا و شرایط حاکم بر بازار کالا، قراردادهای مرتبط با کالاهای قاچاق مانند خریدوفروش، حمل و غیره روبهفزونی است. اگرچه قانونگذار برای قاچاق کالا مجازات کیفری مقرر نموده، ولی ضمانت اجرای مخالفت با ممنوعیت وضعشده را مشخص نکرده است. بر این اساس، در این نوشتار تأثیر نهی قانونگذار بر معاملات کالاهای قاچاق بررسی و تبیین گردیده است. این موضوع پیشینه در مباحث اصولی دارد و در اصول فقه با عنوان «امکان ایجاد فساد به دلیل اقتضای نهی در عبادات و معاملات» شناختهشده و نظرات متفاوتی در این زمینه ارائه گردیده است. امام خمینی و برخی علمای دیگر، قائل بهتفصیل هستند. امام خمینی با رویکرد عرفی به مسئله، ضمن ایجاد نوآوری در این خصوص، راهکارهای خوبی را مطرح نموده که تاکنون از نگاه حقوقدانان مغفول مانده است. ازاینرو، در این پژوهش که از روش توصیفی – تحلیلی استفادهشده، ضمن بررسی آرای اندیشمندان حوزۀ مطالعاتی اصول فقه و ادلۀ مطرحشده از جانب حقوقدانان و واکاوی مواد قانونی مرتبط با قاچاق کالا و تدقیق در سیاق کلام قانونگذار، وضعیت حقوقی معاملات کالاهای قاچاق از حیث صحت یا بطلان آنها مورد مداقه قرارگرفته است.