تغییرات زمانی- مکانی پوشش برف دامنههای جنوبی البرز مرکزی
نویسندگان
1 دانشیار اقلیم شناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
3 استاد اقلیم شناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
4 استادیار اقلیم شناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2017.217393.1006943چکیده
با توجه به نقش کلیدی پوشش برف در تأمین منابع آب و اثرگذاری آن بر سیستمهای زیستمحیطی، هدف از مطالعة حاضر پایش پوشش برف و تغییرپذیری مکانی و زمانی آن در دامنههای جنوبی البرز است. بدین منظور، از دادههای ساعتی و ماهانة ایستگاههای منطقه و محصولات برفسنجندة مودیس استفاده شد. ارزیابی دقت دادههای سنجنده در مقابل دادههای ایستگاهی بیانگر ارتباط مناسب میان آنهاست؛ بهطوریکه در صورت حذف محدودیت تصاویر (ابرناکی)، دقت محصولات مودیس بهمراتب افزایش مییابد و از حداقل 67 به حداکثر 96 درصد میرسد. بررسی روند ماهانة پوشش برف نشان داد که پوشش در اوایل پاییز و اواخر زمستان رو به افزایش و در ژانویه و بهویژه فصل بهار به میزان فزایندهای در حال کاهش است؛ بهطوریکه مقادیر آمارة من- کندال در ماه می به 2/2- میرسد. این وضعیت نشاندهندة کوتاهشدن دورة تداوم پوشش برف و افزایش دورة ذوب آن است. از نظر ارتفاعی، پوشش برف در حال پسروی است؛ زیرا روند آن در همة طبقات ارتفاعی، بهویژه در ارتفاعات 3000 تا 3500 متر، رو به کاهش است. مقایسة وضعیت پوشش برف با شرایط دما و بارش نشان میدهد در بیشتر مواقع ناهنجاریهای منفی پوشش برف با ناهنجاری مثبت دما و منفی بارش تطابق دارد.