واکاوی صحت و بطلان شرکت مفاوضه و نقد و تحلیل آن در فقه مذاهب خمسه، آرای امام خمینی (ره) و حقوق ایران
نویسندگان
1 استادیار فقه و مبانی حقوق، دانشکده الهیات، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. (نویسنده مسئول)
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق دانشکده الهیات دانشگاه حکیم سبزواری سبزوار ایران
doi
10.22034/matin.2023.208380.1568چکیده
شرکت مفاوضه بنا بر تعریف فقهای امامیه، عقدی است که موجب شریک شدن دو یا چند نفر در هر مالی است که کسب میکنند و همچنین موجب شریک شدن در هر غرامتی است که ملزم به پرداخت آن میگردند. بیشتر فقها این بحث را ذیل عقد شرکت آوردهاند ؛ اما تاکنون پژوهش مستقلی در خصوص دیدگاههای مذاهب خمسه در خصوص این عقد به نحو مقایسهای انجام نگرفته است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و مقایسهای صورت پذیرفته با این توضیح که با توجه به تفاوت تعریف مذاهب خمسه ابتدا تعریف هریک از مذاهب بهطور جداگانه ذکرشده و سپس در مقام بررسی صحت یا بطلان این شرکت، ادله قائلین به هر قول بررسیشده است. فقهای امامیه و شافعیه قائل به بطلان این عقد هستند و قول به صحت این عقد را به برخی از مذاهب اهل سنت نسبت دادهاند. در حقوق ایران نیز این شرکت باطل دانسته شده است. با توجه به تفاوت تعریف مذاهب خمسه از این شرکت، ابتدا تعریف هریک از مذاهب بهطور جداگانه ذکرشده؛ سپس ادله قائلین به صحت و بطلان بررسیشده است. بدیهی است تفاوت تعریف این شرکت در نزد قائلین به صحت و بطلان باعث شده ادلهای که برای هر قول ذکر میگردد نیز متفاوت باشد. پس از بررسی این ادله نزدیکی دیدگاه مذاهب خمسه در خصوص این عقد آشکار میگردد.