بررسی اثر مداخلۀ آموزشی و حمایت اجتماعی بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد پرستاری جامعه‏ نگر، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی فسا، شیراز، ایران.

3 استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22118/jsmj.2025.465437.3583
چکیده

زمینه و هدف: سرطان یکی از بیماری‌های مزمن شایع است که به‌طور قابل توجهی بر سلامت و درنتیجه کیفیت زندگی بیماران تأثیر می‌گذارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر مداخلۀ آموزشی پنج‌بعدی (پرستاری، ورزشی، تغذیه‌ای، معنوی، و روان‏شناختی) بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان بود.روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی تصادفی، 150 بیمار داوطلب از مراجعان مرکز شیمی‌درمانی امام حسن مجتبی (ع) دزفول در سال 1397 به‌صورت تصادفی انتخاب و به سه گروه «آموزش به‌تنهایی»، «آموزش همراه با خانواده» و «شاهد» تقسیم شدند. مداخله شامل هشت جلسه آموزش در پنج محور بود. کیفیت زندگی با پرسش‏نامۀ استاندارد EORTC QLQ-C30 در دو مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون اندازه‌گیری شد.یافته‏ها: پس از مداخلۀ پژوهش افزایش معناداری در حیطه‏های عملکرد جسمانی مشاهده شد و این تغییرات در گروه آموزش به‏همراه خانواده بیشتر بود (038/0 = P). همچنین، در خرده‏مقیاس علائم کاهش معناداری در علائم خستگی (010/0 = P)، تنگی نفس (006/0 = P)، و یبوست (042/0 = P) در گروه‏های مداخله مشاهده شد و تغییرات خستگی (032/0 = P) و یبوست (032/0 = P) تنها در گروه آموزش به‏همراه خانواده نسبت به گروه کنترل معنی‏دار بود.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد مداخلۀ آموزشی پنج‌بعدی می‌تواند نقش مؤثری در بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان ایفا کند و حضور خانواده در روند آموزش، تأثیر مثبت بیشتری بر نتایج درمانی و روانی بیماران دارد.