ارزیابی بهینه‏ بودن مصرف پَکسل در بیمارستان گنجویان دزفول: یک مطالعۀ مقطعی

نویسندگان

1 کمیتۀ تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی دزفول، دزفول، ایران.

2 گروه قلب و عروق، دانشگاه علوم پزشکی دزفول، دزفول، ایران.

3 گروه علوم آزمایشگاهی ،دانشکدۀ پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی دزفول، دزفول، ایران.

doi
10.22118/jsmj.2025.512814.3860
چکیده

زمینه و هدف: تزریق خون برای بسیاری از بیماران حیاتی است، اما درخواست بیش‌ازحد می‌تواند منجر به اتلاف منابع و افزایش هزینه‌های درمانی شود. این مطالعه میزان مصرف خون را در بخش‌های مختلف بیمارستان گنجویان دزفول در سال ۱۴۰۱ بررسی کرده است.روش بررسی: این مطالعۀ توصیفی ـ مقطعی با بررسی فرم‌های درخواست خون بیماران بستری در بانک خون بیمارستان انجام شد. تعداد و نوع واحدهای کراس‏مچ و تزریق‌شده ثبت و شاخص تزریق خون (TI) و نسبت کراس‌مچ به تزریق (C/T) برای هر بخش را محاسبه کردیم. یافته‌ها: از ۱۱,۷۶۳ درخواست خون، اطلاعات ۱۸,۵۶۳ واحد پک‏سل ثبت شد. 8/57درصد از خون مصرفی متعلق به بیماران زن و 2/42درصد به بیماران مرد اختصاص داشت. گروه سنی بالای ۴۰ سال بیشترین درخواست خون (51درصد) را داشتند. درمجموع، 4/64درصد از خون‌های درخواست‌شده تزریق شد. نسبت C/T در بیشترِ بخش‌ها کمتر از 5/2 بود، اما در ارتوپدی (39/3)، جراحی عمومی مردان (25/5)، و جراحی مغز و اعصاب (32/3) بالاتر از حد مطلوب قرار داشت. شاخص TI در بیشترِ بخش‌ها بالای 5/0 بود، اما در این سه بخش کمتر از مقدار مطلوب ثبت شد. به‌طور کلی، مقدارِ 94/1C/T= و 1/1TI= برای بیمارستان محاسبه شد. نتیجه‌گیری: در بیشترِ بخش‌های بیمارستان، نسبت شاخص‏های تزریق خون در محدودۀ مطلوب قرار داشت، اما در بخش‌های ارتوپدی، جراحی عمومی مردان، و جراحی مغز و اعصاب میزان درخواست خون بالاتر از مصرف واقعی بود. به همین منظور، تدوین پروتکل MSBOS اختصاصی برای هر عمل جراحی در این بخش‏ها می‏تواند، با اصلاح فرایند درخواست خون، از اتلاف منابع جلوگیری کند.