پیش ‏بینی کیفیت زندگی زناشویی براساس عدالت زناشویی و معنویت زناشویی در پرستاران زن متأهل شهر اهواز

نویسندگان

1 گروه روان‏شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 گروه روان‏شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 گروه روان شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

4 گروه روان شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

doi
10.22118/jsmj.2025.522477.3891
چکیده

زمینه و هدف: پرستاران در محیط‌ بیمارستان با بیماران گوناگونی‌ سروکار دارند و پیوسته‌ فشار روانی‌ و اضطراب شدیدی‌ تجربه‌ می‌کنند (پیوت و همکاران، ٢٠٢٢) که‌ ممکن‌ است‌ کیفیت‌ زندگی آنها را در معرض خطر قرار دهد. شواهد تجربی‌ این‌ نکته‌ را آشکار کرده‏اند که‌ کیفیت‌ زندگی‌ زناشویی‌ با عوامل‌ مختلف‌ ارتباط دارد. عدالت زناشویی و معنویت زناشویی دو مؤلفۀ مهم هستند که بر نیازهای ارتباطی روانی و زیستی تأثیر دارند. بنابراین، هدف پژوهش حاضر پیش‏بینی کیفیت زندگی زناشویی براساس عدالت زناشویی و معنویت زناشویی پرستاران زن شهر اهواز بود. روش بررسی: پژوهش حاضر یک مطالعۀ توصیفی و از نوع هم‏بستگی بود. جامعۀ آماری تحقیق شامل همۀ پرستاران زن متأهل شهر اهواز در سال 1403 بود که 253 نفر به‏صورت در دسترس انتخاب و در پژوهش شرکت کردند. از پرسش‏نامۀ تجدیدنظرشدۀ کیفیت روابط زناشویی که بالبی و همکاران (1995) تهیه کرده‏اند و شامل 14 سؤال است و سه مؤلفۀ توافق زناشویی، خرسندی زناشویی، و انسجام زناشویی را اندازه‏گیری می‏کند برای سنجش کیفیت زندگی زناشویی استفاده شد. برای سنجش عدالت‌ زناشویی ‌از مقیاس عدالت‌ زناشویی ‌(هاتفیلد١ و همکاران) (١٩٧٨) استفاده شد که مشتمل‌‏بر ١٣ گویه‌ است‌ ‌و از دو خرده‏مقیاس عدالت‌ توزیعی‌ و عدالت‌ رویه‌‏ای‌/ تعاملی‌ تشکیل‌ شده است‌. برای سنجش معنویت‌ زناشویی ‌از پرسش‏نامۀ ٣١سؤالی معنویت‌ زناشویی‌ پرز و همکاران (٢٠١٢) استفاده شد که‌ در آنْ رابطه‌ با خدا، ابعاد سنتی‌/عبادی‌، صمیمیت‌، گذشت‌، مشارکت‌ و بعد وجودی‌ بررسی می‏شود. برای تحلیل داده‏های به‏دست‏آمده از استخراج پرسش‏نامه‏های پژوهش در سطح توصیفی از میانگین و انحراف‏معیار و در سطح استنباطی از ضریب هم‏بستگی پیرسون و رگرسیون گام‏به‏گام استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد عدالت زناشویی با کیفیت زندگی زناشویی رابطۀ مثبت معناداری دارد (456/0). همچنین، رابطۀ بین معنویت زناشویی با کیفیت زندگی زناشویی نیز مثبت و معنادار بود (457/0). با تحلیل رگرسیون مشاهده شد که عدالت زناشویی بیشترین نقش را در پیش‏بینی کیفیت زندگی زناشویی داشته است و ضریب هم‏بستگی 381/0 بود. این متغیر توانست 22 درصد از تغییرات کیفیت زندگی زناشویی را پیش‏بینی کند. هم‏بستگی بین عدالت زناشویی و معنویت زناشویی با کیفیت زندگی زناشویی 442/0 بود. این دو متغیر توانستند حدود 31درصد از تغییرات کیفیت زندگی زناشویی را پیش‏بینی کنند. نتیجه‏گیری: پرستارانی که عدالت زناشویی بیشتری داشتند، قادر به مدیریت بهتر چالش‏ها بودند، درک بهتری از احساسات همسر خود داشتند و سطح رضایت و صمیمیت بیشتری را در روابط خود تجربه می‏کنند. برخورداری از معنویت زناشویی نیز به‏عنوان یک عامل پیش‏بینی‏کننده برای افزایش کیفیت زندگی زناشویی پرستاران نقش بسزایی دارد.