کارکردهای چندگانهی ساز کرنا در آئینهای مذهبی و سوگواری منطقهی شرق گیلان( علمی- پژوهشی)
نویسندگان
1 استادیار گروه موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 عضو هیأت علمی/ دانشگاه گیلان
doi
10.22059/jfadram.2020.288865.615352چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش کرنای گیلان و کارکردهای چندگانهی آن در آئینهای شرق گیلان است. امروزه حضور کرنای گیلان با مجموعهای از کنشهای ذهنی، اعتقادی و تاریخی همراه است. در این مقاله با استفاده از گفتمانی بینامتنی تلاش شده است این کنشها با خوانشی نو واکاوی شده و کارکردها و مفاهیم چندلایهی این ساز شناسایی، دستهبندی و تحلیل شوند. مسئلهی اصلی پژوهش حاضر تمرکز بر کارکردهای مختلف این ساز در بخشهای اعتقادی ـ اجتماعی، نمادین، سخنگویی و کارکرد صوتی است. در کارکرد اعتقادی، این ساز صرفاً ابزاری موسیقایی نیست، بلکه دارای جنبههای اعتقادی و اجتماعی از جمله مشارکت در تشکلهای دینی، استمرار آیینی مذهبی و برآورده کردن نذر و حاجتِ افراد است. عملکرد سخنگویی کرنای گیلان در اجرای قالبهای ریتمیکِ اشعار ابیات قابل تبیین است. از کارکردهای نمادین آن میتوان به مفاهیمی چون مردانگی، قدرت، رساندن پیام به مکانی غیرمادی، نمادهای مکانی و زمانی اشاره کرد. از ورای این کارکردهای چندگانه نشان داده میشود که چگونه یک ابزار تولید صدا در طی تاریخ با حفظ استعارههای کارکردی خود ماندگار شده و با سازگاری با بافتِ اجرایی جدید، بقای خود را تضمین کرده است. تحقیق حاضر به شیوهی کیفی و گردآوری اطلاعات متکی بر پژوهشهای میدانی و کتابخانهای بوده است.